زندگی

مرز میان اعتمادبه‌نفس و خودشیفتگی کجاست؟

خودشیفتگی - مجله موفقیت

صفات شخصیت دچار خودشیفتگی

تظاهر کرد کار مهمی داره و با خداحافظی سردی مهمانی را ترک کرد. با چهره‌ای حق‌به‌جانب و ناراحت و نگاهی به زمین دوخته شده قدم می‌زد . در افکارش فرو رفته بود که با صدای بوق ممتد یک ماشین به خودش اومد …

تصمیم گرفت کل مسیر برگشت به خانه را قدم بزند و فکر کند. یک‌سری افکار، دائما توی ذهنش تکرار می‌شد:

– «چرا همیشه همه به من حسادت می‌کنن؟»

– «بدون شک من زیباترین فرد توی این جمع بودم، ولی اصلا به این موضوع اهمیتی نمی‌دادن!»

– «چرا وقتی داشتم از موفقیت‌هام حرف می‌زدم، این‌قدر سرد برخورد می‌کردن؟»

– «جواهراتش که تازه خریده بود، وای… به‌نظرم اصلا قشنگ نبودن؛ اگر نظر من رو می‌پرسید مطمئنم بهترین جواهر رو می‌خرید…»

– «یکی از اون‌ها به‌تازگی توی اداره‌ای که کار می‌کنه، ترفیع گرفته که خیلی به‌دردم می‌خوره. یادم باشه بهش نزدیک‌تر بشم. هرچند به‌نظرم این ترفیع اصلا حقش نیست. توانایی‌های اون حتی نصف توانایی‌های من نیست.»

– «اصلا چرا انقدر من رو از خودشون دور می‌کردن؟ من متوجه نمی‌شم چرا هیچ‌کدوم از آدمایی که دور من هستن تعادل ندارن؟»
– و …

خودشیفتگی - مجله موفقیت

راستش را بخواهید اگر بخواهیم تمام افکارش را بنویسیم هیچ‌وقت تمامی ندارد! او همیشه خودش را از بقیه سرتر می‌داند. دائما در حال تعریف و تمجید از خودش است. فکر می‌کنه توی هر جمعی باید مرکز توجه باشه. نیاز داره دائما ازش تعریف و تمجید بشه.

کارها و موفقیت‌هاش رو بیش از اندازه بزرگ و باارزش تلقی می‌کنه. به‌هیچ‌وجه تحمل پیشرفت بقیه رو نداره. به آدم‌ها با توجه به جایگاه و موقعیت اجتماعی‌شون احترام می‌ذاره. دیگران رو مسخره می‌کنه و دائما با کنایه با اون‌ها حرف می‌زنه. به‌هیچ‌وجه انتقادپذیر هم نیست.

از دیگران برای رسیدن به خواسته‌هاش استفاده می‌کنه و نتیجه‌ای که از این رفتاراش می‌گیره اینه که روابط خیلی کوتاه‌مدتی داره و دائما دوستان و اطرافیانش اون رو طرد می‌کنن و دوست ندارن چنین شخصی توی جمعشون باشه!

خودشیفتگی - مجله موفقیت

مطمئنا شما هم توی اطرافیانتون تجربه‌ی برخورد با چنین شخصی رو داشتین. به این افراد «خودشیفته» گفته می‌شه. خودشیفته‌ها بر این باورن که به‌ندرت اشتباه می‌کنن و معتقدن که درست‌ترین راه، راهیه که اونا می‌رن. دائما اعتقادات و باورهای خودشون رو تبلیغ می‌کنن و اصلا تحمل کسایی که با اون‌ها مخالفن رو ندارن.

توی اسطوره‌های یونان آمده که مرد جوان بسیار زیبایی، دلباخته‌های زیادی داشت اما به هیچ‌کدوم توجه نمی‌کرد. تا اینکه روزی به کنار چشمه‌ای میره و وقتی می‌خواد آب بنوشه، صورتش رو توی آب می‌بینه و عاشق خودش می‌شه و برای اینکه خودشو در آغوش بگیره، توی آب می‌پره و غرق میشه. همون جا تبدیل به گل نرگس (یا نارسیس) میشه تا همیشه کنار آب باشه و خودش رو ببینه. به‌همین خاطر اصطلاح «نارسیسیسم» در روان‌شناسی به‌معنی خودشیفتگی به‌کار میره.

یکی از اشتباهات رایجی که بین مردم پیش میاد اینه که خودشیفتگی رو با اعتمادبه‌نفس اشتباه می‌گیرن. در حالی که این‌ها خیلی با هم تفاوت دارن. افرادی که اعتمادبه‌نفس بالایی دارن، احساس خوبی نسبت به خودشون دارن. استعدادها و توانایی‌هاشون رو باور دارن و برای ثابت کردن اون‌ها به خودشون، نیازی به تایید و تحسین دیگران ندارن. خودشون رو همون‌طور که هستن می‌پذیرن. با دیگران مقایسه نمی‌کنن و برای همه ارزش قائلن.

شاید در ظاهر به‌نظر برسه که خودشیفته‌ها خیلی خودشون رو قبول دارن و اعتمادبه‌نفس خیلی بالایی دارن ولی واقعیت ماجرا کاملا برعکس این موضوعه. اون‌ها نیاز دارن همیشه مورد توجه قرار بگیرن و ازشون تعریف و تمجید بشه تا شکی که در درونشون نسبت به ارزش خودشون دارن از بین بره.

افراد دچار خودشیفتگی به‌هیچ‌وجه انتقادپذیر نیستن چون نمی‌دونن حتی با وجود ضعف و عیب‌هاشون هم می‌تونن با ارزش باشن. اون‌ها دائما با بقیه با کنایه حرف می‌زنن و مسخره می‌کنن. چون فکر می‌کنن اگر اون‌ها رو بی‌ارزش و با عیب و نقص نشون بِدن، ارزش خودشون بالاتر میره.

اون‌ها علاقه دارن با آدم‌هایی که جایگاه اجتماعی بالایی دارن، ارتباط داشته باشن . چون از این طریق می‌تونن این توهم رو به خودشون بِدن که مثل اون‌ها با ارزش و قدرتمندن.

تحمل پیشرفت و موفقیت بقیه رو ندارن، چون حس می‌کنن رشد بقیه باعث می‌شه جایگاه و ارزش اون‌ها به خطر بیفته.

خودشیفتگی - مجله موفقیت

پس نتیجه می‌گیریم که اگرچه افراد دچار خودشیفتگی سعی می‌کنن همیشه خودشون رو باارزش و لایق نشون بِدن. اما در حقیقت، نبود همین باور در عمق وجودشونه که باعث چنین رفتارهایی می‌شه.

مسلما اگه کسی ارزش خودش رو به ارزش آدم‌های اطرافش و رفتارها و برخوردهای اون‌ها گره بزنه، با کوچک‌ترین تغییری، باورش نسبت به ارزشی که داره تغییر می‌کنه و همیشه آشفته است.

خودشیفته‌ها براین باورن که فقط یک نفر می‌تونه باارزش باشه: یا من یا تو! اونها با تمام رفتارها و عادت‌هاشون سعی دارن این ارزش رو از طرف مقابلشون بگیرن و به خودشون بِدن. چون فکر می‌کنن با بی‌ارزش نشون دادن طرف مقابل، ارزش خودشون بیشتر می‌شه.

در نهایت از اون‌جایی که آدم‌ها تمایل دارن با کسایی ارتباط داشته باشن که حس خوبی ازشون دریافت می‌کنن، معمولا به‌مرور زمان چنین اشخاصی رو از خوشون دور می‌کنن.

شکل‌گیری خودشیفتگی در کودکی

خودشیفتگی و اعتماد‌به‌نفس هر دو در حدود هفت سالگی شروع به رشد می‌کنن. در این سن، بچه‌ها به‌شدت از مقایسه‌ی اجتماعی با دیگران استفاده می‌کنن و شروع به ارزیابی خودشون با جمله‌های «من یک بازنده هستم»، «من شایسته هستم» یا «من خاص هستم» می‌کنن. بچه‌ها خودشون رو همون‌طوری می‌بینن که دیگران اون‌ها رو می‌بینن.

والدینی که با فرزندانشون جوری رفتار می‌کنن که انگار اون‌ها خاص‌تر از دیگران هستن، ممکنه تمایلات خودشیفتگی بچه‌ها رو پرورش بِدن. در حالی که پرورش اعتمادبه‌نفس سالم، مستلزم اینه که والدین برای فرزندانشون ارزش قائل باشن و توضیح بِدن که برای پذیرفته شدن و دوست داشته شدن توسط اون‌ها، نیازی نیست منحصربه‌فرد و خاص باشن .  اون‌ها رو همون‌طور که هستن با تمام ویژگی‌های مثبت و منفی‌شون قبول دارن.

خودشیفتگی - مجله موفقیت

خودشیفتگیِ افراد رو نه‌تنها در اولین ملاقات نمی‌تونیم تشخیص بدیم بلکه معمولا به‌نوعی جذب این افراد هم می‌شیم. چون در برخورد اول تصور می‌شه که اون‌ها افرادی با اعتمادبه‌نفس بالا هستن اما به‌مرور زمان از اون‌ها دورتر و دورتر خواهیم شد.

اشخاص خودشیفته اطرافتون رو شناسایی و سعی کنین رابطه‌ی کنترل شده‌ای با اون‌ها داشته باشین. اجازه ندین با عادت‌ها و رفتارهای مخربشون که قصد دارن شما رو تخریب و تحقیر کنن، روی عزت‌نفس شما تاثیری بذارن.

به‌هیچ عنوان وارد بازی ذهنی که دوست دارن نشید. اگر توپی به‌سمت شما پرتاب می‌کنن به‌هیچ وجه لازم نیست شما هم اون توپ رو بگیرید و به سمتشون پرتاب کنید. حد و مرزتون رو با اون‌ها مشخص کنید و به‌هیچ وجه وارد بحث‌های بی‌پایان و آزاردهنده با اون‌ها نشید.

اگر هم با خوندن این مطلب متوجه شدین، این خودِ شمایید که دچار خودشیفتگی هستین، حتما در این زمینه از یک متخصص کمک بگیرین و اجازه ندین روابط دور و نزدیکتون رو تحت شعاع قرار بده.

و در آخر یادتون باشه که داشتن اعتمادبه‌نفس سالم، هرگز شما رو تبدیل به یه آدم خودشیفته نمی‌کنه.
شما می‌تونید همزمان احساس خوبی نسبت به خودتون داشته باشید و برای دیگران هم ارزش قائل باشید. به اون‌ها احترام بگذارید و با اون‌ها همدلی ‌کنید.

مجله موفقیت : شماره 429

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code