زندگی

انسان فرسوده و افسرده !

انسان فرسوده و افسرده- مجله موفقیت

انسان امروزي در روند سازگاري اجباري با محيط زندگي، اجتماعي و شغلي خود ناچار است محدوديت‌ها و فشار‌هاي را تحمل كند که غالبا مخرب و تنش‌زا هستند و منجر به فرسودگي مي‌شوند.

فرسودگی نه‌تنها سلامت عمومی زنان و مردان را به خطر می‌اندازد، بلكه بر سلامت روان و امنيت رواني كودكان نيز تاثير مخربی دارد. اساسا منشا فرسودگي، «استرس» یا همان فشار عصبی است؛

یعنی همان عكس‌العملي كه انسان دربرابر محرك‌هاي ناسازگار از خود بروز مي‌دهد. دراصل استرس نوعی حالت رواني است كه ما در واكنش به فشارهاي دنياي بيرون و در تضاد با دنياي درون احساس مي‌كنيم.

اضطراب، رنج، خشم، ترديد، نگراني، بيزاري و ترس عوارضی حاصل از تضادهاي دروني ما هستند. درواقع وقتي انسان احساس ناكامي و تنش داشته باشد يا در تعارض بوده و تحت فشار رواني دائم باشد، اغلب نگراني و دلواپسي‌هاي بي‌مورد زيادي را براي خود رديف مي‌كند كه ريشه اصلي فرسودگي است و در ادامه منجر به افسردگي می‌شود.

درواقع تشويش و اضطرابی كه در سطح پيشرفته تبديل به نااميدي، سرخوردگي و افسردگي مي‌شود، عمده مشكلات افراد در این زمینه است.

همچنین عواملي همچون مشكلات مالي، فقدان یا پایین‌بودن ميزان درآمد و حقوق، كاهش تحرك جسمي انسان که به‌واسطه‌ كوچك‌شدن خانه‌ها، ظهور تكنولوژي، كاهش سطح معاشرت با نزديكان، كم‌شدن ميزان صميميت، درددل، فقدان كمك خواستن یا همفكري با دیگران، كوچك‌شدن حلقه ياران و برخي ديگر از عوامل، موجب فشارها، دغدغه‌ها و نگراني‌هاي بي‌شماري براي انسان شده است.

درحقيقت نابرابري‌های اجتماعي مثل تبعيض، بي‌عدالتي، فقر، رانت‌خواري، اختلاس، سوءاستفاده از قدرت و… همچون سدي دربرابر انسان‌ها می‌ایستند و چون افراد نمی‌توانند از آن موانع عبور کنند، افكار تخريبي در ذهنشان پا مي‌گيرد و ستيزي دائمي با چنین ناسازگارهاي ذهني، آنان را به ‌زوال، سستي و تضعيف استحكام رواني می‌کشاند .

ما در چنين شرايطي در نقش قرباني معضلات و ناكامي‌هاي اجتماعي گرفتار می‌شويم و احساس بد و حقارت‌باري به ما خواهد داد که مدام از خود مي‌پرسيم‌: «‌چه­ كار كرده‌ام كه سزاوار اين وضعم؟» و درنهایت هم با اين تصور كه همه‌ دنيا و روزگار برضد ماست، به‌ زندگی ادامه مي‌دهيم و خود را اسير ناتواني‌ها و نمي‌شودها مي‌کنیم.

انسان فرسوده و افسرده- مجله موفقیت

مادامي‌كه تصور كنيم دشمن دنياي بيرون (جامعه) ما را محبوس كرده است، با كينه درپی جدال با همه‌چيز خواهیم بود و چون خود را بازنده مبارزه می‌دانیم، مدام فرسوده‌تر و افسرده‌تر مي‌شویم.

قرباني چه شرايطي دارد؟ درواقع قرباني انساني ا­ست، درمانده، وامانده، عاجز، شكست‌خورده، نابودشده، بدبخت، آسيب­ديده، رنج ­كشيده، درد و غم­‌ديده و در يك كلام کسی که كوله‌باري از بدبختي‌هاي عالم را بر دوش دارد. چنين كسي، نگاهش به دنيا منفي و احساسا­تش مملو از نااميدي­ است.

یادمان باشد تا زماني­كه خود را قرباني و اسير اين وضع بدانيم و هرچيز و هركس را دشمن خود بپنداریم، گامی در راه زوال، شکست و فرسوده‌شدن برداشته‌ايم.

درواقع بين ميزان فشار استرس واردشده بر انسان و فرسودگي رابطه‌ مستقيمي وجود دارد؛ یعنی هرچه شرايط زندگي انسان پيچيده‌تر و پردغدغه‌تر باشد، حاصلش چيزي جز فرسودگي، بيماري و پيري زودرس نخواهد بود؛

درضمن فرسودگی عاملی است که نقشی اساسی در کاهش کارایی‌ و ازدست‌رفتن نیروی بالقوه فردي ایفا می‌کند و در ایجاد عوارض جسمی و روانی تاثيرگذار است و البته کاهش اين عامل با شیوه‌های مختلف نظیر ارتقای سطح کیفیت زندگی کاری در محیط‌های پراسترس شغلی، اجتماعي و خانوادگي می‌تواند رضایتمندی افراد را بیشتر کند و موجب کاهش روند فرسودگی شود.

انسان فرسوده و افسرده- مجله موفقیت

نشانه‌های فرسودگی به سه دسته روانی، جسمانی و رفتاری تقسیم می‌شوند:

روانی مثل افسردگی، اضطراب، خستگی مفرط و عدم‌تمرکز.

جسمانی شامل تپش قلب، تنگی‌نفس، سوءهاضمه و…

رفتاری مثل خودداری از کارکردن، ستیزه‌جویي، کاهش بهره‌وری و افزایش حوادث ناشی از کار در محيط‌ هاي شغلي و….

به بيان روشن‌تر، فرسودگی شغلی با مؤلفه‌های جسمانی، روانی، اضطراب و افسردگی رابطه‌مستقيم و معناداري دارد، اما این رابطه درمورد رضایت از زناشویی و احساس خوشبختي افراد نقش معكوس است؛ یعنی هرچه رضایت از زندگی زناشویی کمتر باشد، فرسودگی نیز بیشتر خواهد شد.

درنهايت فراموش نکنیم هرچه انسان در دستيابي به اهداف، آرزوها و خواسته‌هاي شخصي‌اش ناكام‌تر و سرخورده‌تر باشد، كج‌خلقي و فرسودگي بيشتر خود را نشان می‌دهند.

مجله موفقیت : شماره 340

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code