زندگی

کمال گرایی دشمن ماست یا دوست ما؟

کمال گرایی

کمال گرایی

 

کمال گرایی عقیده غیر عقلانی است که افراد در مورد خود و محیط اطرافشان دارند. به اعتقاد این اشخاص، آنها و محیطی که در آن قرار دارند باید از هر نظر و جنبه‌‌ای که وجود دارد کامل باشند و هرگونه تلاشی در زندگی باید بدون اشتباه و خطا صورت گیرد و همه چیز باید کامل، بدون خطا و بی‌نقص باشد.

کمال گرایی چیست؟

کمال گرایی عقیده غیر عقلانی است که افراد در مورد خود و محیط اطرافشان دارند. به اعتقاد این اشخاص، آنها و محیطی که در آن قرار دارند باید از هر نظر و جنبه‌‌ای که وجود دارد کامل باشند و هرگونه تلاشی در زندگی باید بدون اشتباه و خطا صورت گیرد و همه چیز باید کامل، بدون خطا و بی‌نقص باشد.

این عادتی است که از دوران کودکی شروع شده و در جوانی فرد آشکار می‌شود؛ زیرا افراد کمال گرا به شدت از شکست می‌ترسند. آنها بر این باورند که اگر کامل نباشم و اگر اولین، بهترین، شیک‌ترین و زیباترین نباشم، بی شک شکست می‌خورم و دیگران مرا نمی‌پذیرند.

آنها با خود فکر می‌کنند: «اگر من به هدفم برسم، می‌توانم ادامه بدهم و آن گاه آن را حفظ کنم.» اما کمال گرایی عاملی بازدارنده است و اشخاص را از تغییر در رفتارهای عادی باز می‌دارد؛ زیرا این تیپ افراد همواره می‌ترسند که مبادا تغییر جدید به اندازه کافی برای آنها خوب و عالی نباشد.

آنها تصور می‌کنند که همیشه باید به ایده آل خود برسند؛ اما این امر عاملی بازدارنده و تصوری غلط است که می‌گوید: «دستاورد تو مهمتر از خود توست!» آنها فکر می‌کنند که اگر در همه زمینه‌های زندگی موفق نباشند، هیچگونه ارزشی ندارند.

در همه حال، آنها به نوعی با خود درگیرند و مدام با خود می‌گویند: «من هرگز به روشی که می‌خواهم تغییر و پیشرفت نمی‌کنم! نمی‌توانم کارهایم را به شکل ایده آل و بدون نقص انجام بدهم؛ بنابراین از این به بعد، برای رسیدن به هیچ کدام از اهداف و علایقم تلاش نمی‌کنم!»

کمال در سه حیطه خود را نشان می‌دهد. که شامل کمال گرایی خودمحور، تحمیل تمایل غیرواقعی در به کمال رسیدن خود فرد، کمال گرایی غیرمحور به معنای تحمیل معیارهای کمال غیر واقعی به دیگران و کمال گرایی تجویز شده اجتماعی شامل درک انتظارات غیر واقعی کمال از دیگران می‌شود.

نتایج منفی کمال گرایی

در اشخاصی که دچار کمال گرایی شده‌‌اند، اعتقاد به باورهای نادرست، تاثیرات و نتایجی ناخوشایند را در پی دارد و موارد زیر را در بر می‌گیرد:

1. کاهش اعتماد به نفس

اشخاص کمال گرا عزت نفس کمی دارند؛ زیرا هرگز درباره آنچه انجام می‌دهند، احساس خوبی ندارند و همیشه فکر می‌کنند در برابر محیط پیرامون خود، کمبود و نقصی دارند. در مجموع، همیشه از صددرصد خواسته‌هایشان عقب‌تر هستند و احساس کمبود می‌کنند. این مقاله را برای افزایش اعتماد به نفس بخوانید.

۲. احساس گناه

آنها درباره مسئولیت پذیر بودن خود در زندگی، احساس گناه و خجالت می‌کنند.

۳. بدبینی

کمال گرایان بر این باورند که رسیدن به “هدفی ایده آل بسیار مشکل است؛ بنابراین به آسانی ناامید و دلسرد می‌شوند.

۴. افسردگی

آنها همیشه نیازمند تکامل‌‌اند؛ اما فکر می‌کنند که رسیدن به این هدف غیرممکن است. در نتیجه همواره در معرض افسردگی قرار دارند.

۵. نداشتن انعطاف پذیری

نیاز به کامل بودن همه چیز در زندگی، به انعطاف ناپذیری و سخت گیری در زندگی منجر میشود.

۶. وسواس

داشتن الگوها و ساختارهای زیاد در زندگی سبب می‌شود که شخص کمال گرا برای حفظ الگویی خاص، بسیار جزئی نگر و سخت گیر باشد. در نتیجه، این رفتارهای وسواس گونه موجب مصرف وسواسی داروها، مواد مخدر و استعمال بیش از حد دخانیات و… می‌شوند

۷. نداشتن انگیزه برای تغییر

شخص به تدریج باور می‌کند که تغییرات زندگی‌‌اش هیچگاه کامل و ایده آل نخواهد بود. در نتیجه، این امر موجب نداشتن انگیزه برای تغییر در او می‌شود.

علل کمال گرایی

اگر فردی کمال گرا هستید، احتمالاً در اوایل زندگی آموخته‌‌اید که افراد دیگر به دلیل میزان موفقیت یا پیروزی که به دست می‌آورید، برای شما ارزش قائل هستند. در نتیجه ممکن است شما یاد گرفته باشید که فقط بر اساس تأیید دیگران، برای خود ارزش قائل شوید.

بنابراین ممکن است عزت نفس شما اساساً بر اساس استانداردهای بیرونی باشد. این می‌تواند شما را نسبت به نظرات و انتقادات دیگران آسیب پذیر و بیش از حد حساس کند. بنابراین در تلاش برای محافظت از خود در برابر چنین انتقادی، ممکن است تصمیم بگیرید که کامل بودن تنها دفاع شماست.

اگر نمی‌دانید عزت نفس چیست و تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس چیست این مقالات را بخوانید.

تعدادی از احساسات، باورها و افکار منفی زیر ممکن است با کمال گرایی همراه باشد:

1. ترس از شکست

کمال گرایان اغلب عدم دستیابی به اهداف خود را با کمبود ارزش و ارزش شخصی یکی می‌دانند.

2. ترس از خطا کردن

افرادی که کمال گرا هستند اغلب نقص و خطا را با شکست برابر می‌دانند. کمال گرایان در جهت گیری زندگی خود به منظور جلوگیری از اشتباه مجال یاد گرفتن از دیگران و همچنین حرکت به جلو را از دست می‌دهند.

3. ترس از عدم تأیید

اگر به دیگران اجازه دهند نقایص خود را ببینند، کمال گرایان معمولاً می‌ترسند که دیگر پذیرفته نشوند. تلاش برای کامل بودن راهی برای تلاش برای محافظت از خود در برابر انتقاد، طرد و عدم تأیید است.

4. تفکر همه یا هیچ

کمال گراها غالباً معتقدند که اگر موفقیت آنها بی‌عیب و نقص نباشد، آنها بی‌ارزش هستند. کمال گرایان در دیدن موقعیت‌ها مشکل دارند. به عنوان مثال، یک دانش آموز مستعد که همواره نمراتش «A» بوده اگر «B» دریافت کند ممکن است به این باور برسد که «من کاملاً شکست خورده ام.»

5. تأکید بیش از حد بر «باید» ها

زندگی کمال گرایان اغلب توسط یک لیست بی‌پایان از «بایدها» شکل می‌گیرد که به عنوان یک قانون سخت برای چگونگی هدایت زندگی آنها است.

6. تأکید بر نیازها

کمال گرایان به ندرت نیازها و خواسته‌های خود را در نظر می‌گیرند.

7. اعتقاد به اینکه دیگران به راحتی موفق می‌شوند

کمال گرایان تمایل دارند که دیگران را با دستیابی به حداقل تلاش، خطاهای اندک، استرس عاطفی و حداکثر اعتماد به نفس، به عنوان موفقیت رسیدن بدانند. در عین حال، کمال گرایان تلاش‌های خود را بی‌پایان و برای همیشه ناکافی می‌دانند.

چرخه معیوب کمال گرایی

نگرش کمال گرایی چرخه معیوبی را به حرکت در می آورد. به این صورت که  ابتدا کمال گرایان اهداف غیرقابل دستیابی را تعیین می‌کنند. دوم، آنها در رسیدن به این اهداف ناکام می‌مانند، زیرا شروع اهداف غیرممکن و دستیابی به آنها چیزی غیر ممکن تر بود.

سوم، فشار مداوم برای رسیدن به کمال و شکست مزمن، بهره وری و اثربخشی را کاهش می‌دهد. چهارم، این چرخه باعث می‌شود که افرادی که کمال گرایی را در پیش گرفتند خود سرزنش کنند که نتیجه آن پایین آمدن عزت نفس است.

همچنین ممکن است منجر به اضطراب و افسردگی شود. در این مرحله کمال گرایان ممکن است کاملاً از اهداف خود صرف نظر کرده و اهداف مختلفی را تعیین کنند و فکر کنند: «این بار اگر فقط بیشتر تلاش کنم موفق خواهم شد.» چنین تفکری دوباره کل چرخه را به حرکت در می‌آورد.

این چرخه معیوب را می‌توان با مشاهده راهی که در آن کمال گرایان اغلب با روابط بین فردی سروکار دارند، نشان داد. افراد کمال گرا تمایل دارند که عدم تأیید و طرد اطرافیان خود را پیش بینی کنند یا از آن هراس داشته باشند.

با توجه به چنین ترسی، این اشخاص ممکن است در برابر انتقاد واکنش دفاعی نشان دهند و این کار دیگران را ناامید کننده بدانند.

در مورد کمال گرایی چه باید کرد

اولین قدم برای تغییر از نگرش کمال گرایانه به تلاش سالم، درک نامطلوب بودن کمال گرایی است. کمال توهمی است که دست نیافتنی است. گام بعدی به چالش کشیدن افکار و رفتارهای خودشکنانه‌‌ای است که به کمال گرایی دامن می‌زند.

برخی از استراتژی‌های که ممکن است به درک نامطلوب بودن کمال گرایی و به چالش کشیدن این افکار کمک کند، را در اینجا ذکر کرده ایم:

1. اهداف واقع بینانه و قابل دستیابی

اهداف واقع بینانه و قابل دسترسی را براساس خواسته‌ها و نیازهای خود و آنچه در گذشته به دست آورده‌‌اید تعیین کنید. این شما را قادر می‌سازد تا به موفقیت برسید و همچنین منجر به احساس عزت نفس بیشتری در شما خواهید شد.

اهداف بعدی را به ترتیب دنبال کنید. با رسیدن به هدفی، هدف بعدی خود را یک سطح فراتر از سطح فعلی دستیابی خود قرار دهید.

2. استانداردهای خود را برای موفقیت آزمایش کنید

هر فعالیتی را انتخاب کنید و به جای اینکه هدف صد در صدی موفقیت را در نظر داشته باشید، ۹۰ درصد، ۸۰ درصد یا حتی ۶۰ درصد موفقیت را امتحان کنید. این به شما کمک می‌کند تا دریابید که اگر شما کامل نباشید دنیا به پایان نمی‌رسد.

3. اهمیت دادن به روند انجام کار

روی روند انجام یک فعالیت تمرکز کنید نه فقط نتیجه نهایی. موفقیت خود را نه فقط از نظر آنچه که به نتیجه رسانده‌‌اید بلکه از لحاظ لذت بردن از کار ارزیابی کنید. تشخیص دهید که در روند دستیابی به یک هدف می‌تواند ارزش‌های زیادی را ایجاد کنید.

4. توجه به  احساس اضطراب و افسردگی

از احساس اضطراب و افسردگی به عنوان فرصتی استفاده کنید تا که از خود بپرسید: آیا در این شرایط انتظارات غیر ممکنی را برای خودم تنظیم کرده ام؟

5. از اشتباه کردن نترسید

تشخیص دهید که بسیاری از چیزهای مثبت را فقط می‌توان با اشتباه کردن آموخت. وقتی اشتباه کردید بپرسید، چه چیزی می‌توانم از این تجربه یاد بگیرم؟ به طور دقیق‌تر، به اشتباهی که اخیراً مرتکب شده‌‌اید فکر کنید و تمام مواردی را که می‌توانید از آن یاد بگیرید لیست کنید.

6. تفکیک اهداف کلی و جزئی

از تفکر کل یا هیچ در رابطه با اهداف خود بپرهیزید. یاد بگیرید که وظایفی را که می‌خواهید برای آنها اولویت بالایی قائل شوید از آن دسته از وظایفی که اهمیت کمتری برای شما دارند، تشخیص دهید.

در انجام کارهای کم اهمیت‌تر، انتخاب کنید که تلاش کمتری انجام دهید. هنگامی که این توصیه‌ها را امتحان کردید، احتمالاً متوجه خواهید شد که کمال گرایی اثری مفید و ضروری در زندگی شما نیست.

روش‌های جایگزینی برای تفکر وجود دارد که سودمندتر هستند. بدون کمال گرایی نه تنها به موفقیت‌های بیشتری دست می‌یابید، بلکه در همه امور احساس بهتری نسبت به خود خواهید داشت.

یک فکر در مورد “کمال گرایی دشمن ماست یا دوست ما؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code