کلوچه خوشبختی را گاز بزنید!

دکتر مجتبی لشکر بلوکی

«برنادت جیوا» کتاب معروفی دارد به نام «کلوچه خوشبختی». او می‌گوید: «هر محصول يا خدمتی از دو مولفه تشکیل شده است: کلوچه و حس خوشبختی.»

منظور از کلوچه همان کالا یا چیزی است که در ویترین مغازه می‌گذارید و ارزش ثابتی دارد و بخش ملموس و مشهود ماجراست و خوشبختی، بخش ناملموس محصول یا خدمات و باعث می‌شود که ارزش محصول و خدمات شما در دل و ذهن مشتری قرار بگیرد. خوشبختی چیزی است که باعث می‌شود در افراد حس خاصی برانگیخته شود. دلیل اینکه مشتریان محصول شما را در درجه اول می‌خرند، تصوری است که از خوشبختی‌ای دارند که ناشی از خرید آن کالا یا خدمت است.

کلوچه «الف» با کلوچه «ب» هیچ تفاوتی از نظر کیفیت، طعم و رنگ ندارد، اما کلوچه ب معروف‌تر است، بسته‌بندی قشنگ‌تری دارد، فقط در برخی مغازه‌ها ارائه می‌شود و در تبلیغاتی که هم دارد، چند سلبریتی مشهور آن را می‌خرند و می‌خورند. به این جمله که می‌گویم، دقت کنید: «در طول تاریخ هیچ کالایی فروخته نشده و هیچ کالایی خریده نشده است، بلکه خریداران، یک مطلوبیت خریداری کرده‌اند؛ مطلوبیتی که تصور می‌کرده‌اند در آن کالا نهفته است.»

برنادت متخصص بازاریابی است، اما نکته‌ای گفته است که به‌شدت تامل‌برانگیز است و باید به آن فکر کنیم.

به‌خاطر همان پدیده‌ای که در بالا توضیح داده شد (کلوچه خوشبختی)، در طول این سال‌ها ما دچار سندروم «خوشبختی گره‌خورده» شده‌ایم؛ یعنی خوشبختی خود را به داشتن یک چیز خاص گره زده‌ایم. به عنوان مثال، من وقتی با عینکی از یک برند خاص، در یک تفریحگاه ويژه، یک غذای عالی بخورم، آنگاه احساس شادکامی می‌کنم. چرا؟ چون کارکرد اصلی آن محصول را فراموش کرده‌ام و ملحقات آن را در ذهنم به عنوان خوشبختی تعریف کرده‌ام. چرا؟ چون در طول زمان در تبلیغات دیده‌ام که آدم‌های خوش‌تیپ و خوشحال (که احتمالا باید خوشبخت هم باشند!) از این عینک، از این غذا، از این برند، از این ماشین و …. استفاده می‌کنند.

بگذارید یک مثال دیگر را با هم مرور کنیم: مثلا شما از قبل کلی در نوبت می‌مانید و به یک آرایشگاه خاص می‌روید و هزینه زیادی هم برایش پرداخت می‌کنید؛ فقط به خاطر کلاس کار یا پرستیژ یا برندش. اما واقعا وقتی با خودتان خلوت می‌کنید، به خودتان می‌گویید کیفیت اصلاحش با کیفیت آرایشگاه محله‌تان هیچ تفاوت معناداری ندارد؛ اما تفاوتش این است که وقتی به آرایشگاه معمولی محله‌تان می‌روید، هیچ احساس ويژه‌بودن و شادکامی نمی‌کنید. اما برعکس، استفاده از خدمات آرایشگاه معروف شهر برای شما یک احساس تشخص می‌آورد.

 

متاسفانه در سبک زندگی ایده‌آل این روزها که حول فیلم‌های هالیوودی و فرهنگ اینستاگرامی شکل گرفته، خوشبختی برای اکثر آدم‌ها این گونه تعریف شده است: یک ماشین اسپرت و گران‌قیمت، یک ویلای خصوصی در شهری ساحلی، شهرت و پول، داشتن یک همسر جذاب و داشتن بیشترین و بهترین و به‌روز‌ترین از همه‌چیز. این باور در ذهن ما شکل گرفته که خوشبختی داشتن چیزهایی است که به‌دست‌آوردن آن برای اکثر آدم‌ها ممکن نیست؛ امکاناتی که بهتر، بزرگ‌تر، مجلل‌تر و به‌روزتر از وسایل ساده و متعارف باشد.

آن‌قدر این موضوع را مستقیم و غیرمستقیم، مکتوب و نامکتوب، خودآگاه و ناخودآگاه برایمان تکرار کرده‌اند که که دیگر لذت یک پیاده‌روی دونفره در هوای بعد‌از‌ظهر بارانی را از دست داده‌ایم و روح ما تشنه ناممکن‌ها و سخت‌رسیدن‌ها شده است. از هیچ کاری لذت نمی‌بریم، مگر اینکه ويژه، بزرگ، مجلل، معروف، گران و در یک کلام غیرمعمولی باشد. شاید به همین خاطر باشد که گوته، شاعر شهیر آلمانی سروده است: «چه شادی‌هایی که زیر پای انسان سرکوب شدند، زیرا بیشتر افراد به بالای سرشان توجه دارند و آنچه را که زیر پاهایشان است، نادیده می‌گیرند.»

باید روزی این «گره ذهنی» را باز کرد. در اصل نباید شادکامی خود را به بهتر، بزرگ‌تر، به‌روزتر، گران‌تر و معروف‌تر گره زد.

مثلا در یک عصر زیبا با عزیزانتان بنشینید و به کلوچه‌تان گاز بزنید. یک چای معمولی با یک کلوچه معمولی و روی یک صندلی معمولی هم می‌تواند موجب شادکامی ما شود.  خوشبختی خود را به برندها، محصولات خاص و شرایط ويژه گره نزنیم. خوشبختی بیشتر از آنکه به «داشته‌های عینی» وابسته باشد، به «مهارت ذهنی» وابسته است؛ اما متاسفانه نظام آموزشی و رسانه‌ای ما از کودکی ما را به گونه‌ای بار آورده‌اند که منتظر خوشبختی‌های دشوار و کمیاب هستیم و همین لذت لمس خوشبختی‌های واقعی را از ما گرفته است.

زندگانی سیبی است؛ گاز باید زد با پوست!

1 پاسخ
  1. سهیل
    سهیل گفته:

    ممنون از مطلب مفیدتون خسته نباشید میگم بنده در وبسایت ها گشت میزنم و مطالب اموزشی و علمی میخونم متشکر از مدیران

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *