کسب و کار

چگونه شریک‌های کسب‌و‌کارمان را آسان‌تر مدیریت کنیم؟

تا‌به‌حال شده فرصت خوبی برای پیشرفت پیدا کنید، ولی برای انجامش نیاز به سرمایه داشته باشید؟ تا‌به‌حال ایده‌ای بکر داشته‌اید که پتانسیل پیشرفت داشته باشد؟ آیا کسب‌و‌کاری داشته‌اید که برای توسعه‌اش نیاز به سرمایه باشد؟ خیلی از ما ایده‌ای داریم یا در کاری توانا هستیم و اگر سرمایه‌ای به ما تزریق شود، احتمالا به نتایج بسیار بهتری می‌رسیم! ممکن است کسب‌و‌کار کوچکی یا فقط ایده خوبی داشته باشید و بتوانید با سرمایه مناسب سریع‌تر در آن‌ پیشرفت کنید.

اگر شما توانایی، تجربه و اراده محکمی برای کار دارید، سرمایه مشکلی نیست که سد راهتان شود، اما تقریبا همه ما چنین فرصت‌هایی را در گذشته داشته‌ایم، ولی به دلایل مختلف به دنبال سرمایه نرفته‌ایم. نیاز نیست همه سرمایه را خودمان داشته باشیم؛ خیلی از اوقات افراد نزدیک به ما سرمایه مناسبی در اختیار دارند و علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری روی یک فرد مطمئن هستند. یکی از دلایلی که دنبال سرمایه نرفته‌ایم، ترس از شریک‌شدن و ابهام شدید در راه شراکت با دیگران است؛ به‌خصوص زمانی که گزینه‌هایمان به فامیل، دوستان و آشنایان محدود باشد، بیشتر می‌ترسیم و فکر و خیال می‌کنیم و رویمان نمی‌شود کسی را به شراکت دعوت کنیم. شاید شنیدن جواب «نه» برایمان سنگین است و شاید نگرانیم در آینده اگر پول بیشتری به میان آمد، درگیری و کدورتی پیش بیاید؛ در‌نهایت حتی اگر همه چیز خوب پیش برود به این فکر می‌کنیم که اگر بخواهیم مستقل شویم، حتما کدورتی پیش می‌آید.

مدیران حرفه‌ای اگر کارمند خیلی خوبی داشته باشند، او را در کسب و کار شریک می‌کنند. در مدل‌های تجاری جدید که در استارتاپ‌ها به‌کار می‌رود، امری رایج است، اما در تجارت سنتی نیز مدیران زبده می‌دانند که کارمند خوبی که شریک شود، اول از همه شرکت را ترک نمی‌کند، دوم اینکه تلاش بیشتری برای پیشرفت می‌کند و سوم اینکه به احتمال کمتری خودش تجارتی مشابه را راه‌اندازی می‌کند و سعی می‌کند همین‌جایی را که در آن سهم دارد، قوی‌تر کند.

خانواده‌های اهل کار و کوشش، دارای ارزش‌های فکری جالبی هستند. آن‌ها مفهوم تلاش معنادار را می‌فهمند، یعنی می‌دانند که اگر تلاش کنند، درآمد بیشتری کسب می‌کنند. زمانی که دو عضو این خانواده در کاری همکاری می‌کنند، چون به یکدیگر اعتماد دارند و براساس ارزش‌های فکری خانواده مسئولیت‌پذیر و پرتلاشند، کسب و کارشان رشد می‌کند و به سودآوری می‌رسند.

طی چندین سال فعالیت تجاری و مشاوره به خیلی از کسب‌وکارها، متوجه نکته بسیار جالبی شدم. حداقل 5 سال است که مشاوره می‌دهم و در همه شرکت‌های موفقی که مشاور آن‌ها بوده‌ام، یک نفر از اعضای خانواده (دور یا نزدیک) مثل همسر، برادر، پسرعمو یا پسردایی، فرزند و… در سهامداران شرکت حضور داشته است. اکثر کسب‌و‌کارهای موفق کشورمان به‌صورت خانوادگی پایه‌گذاری شده‌اند و پیشرفت کرده‌اند؛ بنابراین اضافه‌شدن یک عضو خانواده به عنوان سهامدار را امتیاز به حساب بیاورید. نمی‌خواهم بگویم که محال است اعضای خانواده شریک شوند و نتیجه نگیرند؛ بلکه منظورم این است که احتمال موفقیت یک کسب‌و‌کار که از اعضای خانواده‌ای پرتلاش و مسئول تشکیل شده است که حتی حاضرند با حقوق کم در روزهای سخت کار کنند، در برابر تجارتی که یک نفر با تعدادی از کارکنان غریبه که بعضا در شرایط مالی سخت، کار را رها می‌کنند، بیشتر است.

پس تا اینجا متوجه شدیم که آمدن خانواده و دوستان مورداعتماد خوب است. حالا اگر در عمل بخواهیم شراکت کنیم چطور اقدام کنیم؟

ممکن است بیش از یک نفر در کار یا ایده ما سرمایه‌گذاری کند؛ تفاوتی ندارد هر فردی که سهمی (پول یا وسایل و ابزار و مکان و…) در کسب‌و‌کار دارد را سهامدار می‌دانیم؛ هیچ فرقی ندارد که سهم او چقدر باشد یا موسس این کار باشد. این جمله را به یاد بسپارید: «مدیر‌بودن با سهامدار‌بودن فرق دارد.» مهم است که دو طرف بدانند که بین صاحب یک مغازه، کارگاه یا شرکت و مدیر آن تفاوت زیادی وجود دارد. سهم‌داشتن یا به قولی مالک‌بودن این حق را نمی‌دهد که دم به ساعت در کار هم دخالت کنیم، ‌بلکه یک نفر مدیر باید باشد و مسئولیت کار را بر عهده بگیرد. حتی اگر دو برادر به یک نسبت شریک هستند، بهترین کار این است که یک نفر به مدتی مشخص (1 یا 2 سال) مدیر باشد و هر دو به‌ازای مسئولیت و وظایف، حقوق دریافت کنند. در پایان سال مالی هر‌کس به نسبت سهم خود از سود کسب‌و‌کار برداشت می‌کند.

سهامداران بر‌اساس توافقی که در ابتدا با مدیر می‌کنند در بازه‌های زمانی خاص (بسته به نیاز) مثلا شش‌ماهه یا سالانه می‌توانند از حساب و کتاب و وضعیت پیشرفت مطلع شوند و از مدیر توضیح کافی بخواهند یا حتی او را بازخواست کنند. از همان ابتدای شراکت نقطه خروج را مشخص کنید. مثلا اگر سود به‌دست آمد چگونه تقسیم شود، یا اگر ضرر ایجاد شد چگونه محاسبه می‌شود؟ آیا مدیر جریمه می‌شود و به چه میزان؟ آیا ضرر ایجاد‌شده به نسبت سهم هر فرد باید محاسبه شود؟ اگر شخصی بخواهد سهمش را افزایش یا کاهش بدهد چه زمانی این اجازه را دارد و با چه شرایطی؟ و موارد بسیاری از این دست که باعث نظم و برنامه در شراکت و سرمایه‌گذاری می‌شود. دقت کنید که صحبت‌های من بحث حقوقی، قانونی و حتی علمی ماجرا نیست، بلکه قصد دارم به زبان خودمانی یک روند مناسب برای شراکت با اعضای خانواده یا دوستان خیلی مورد‌اعتماد و صمیمی را توضیح بدهم.

چند پیشنهاد برای بهبود شرایط شراکت:

  • معمولا زمان‌هایی را برای دریافت گزارش عملکرد از مدیر قرار دهید.

حتی اگر خودتان مدیریت را بر عهده دارید در زمان‌های منظمی گزارش بدهید تا شرکایتان دلشان آرام بگیرد و از روند ماجرا آگاه باشند؛ این‌گونه همکاری بیشتری دارند و کمتر در کار شما مداخله می‌کنند.

  • حتما در صورت ضرر، درصدی معقول را به‌عنوان جریمه مدیریت در نظر بگیرید.

بهتر این است که هر‌کس متناسب با سهامش در ضرر نیز شریک شود ولی از آنجایی که ضرر معمولا به‌دلیل عدم توانایی مدیر به‌وجود می‌آید، درصد مناسبی از ضرر را به‌عنوان جریمه و همچنین درصد مناسبی از سود را به‌عنوان پاداش برای مدیر در نظر بگیرید.

  • مشخص کنید که شرکا (تحت چه شرایطی یا در چه بازه زمانی) می‌توانند سرمایه خود را افزایش یا کاهش دهند.

ممکن است یک شریک به مشکل مالی برخورد کند و همان لحظه توقع داشته باشد از درآمد شرکت برداشت کند یا قرض بگیرد. شاید این‌ کار مقدور نباشد یا در صورت تکرار و تبدیل به عادت‌شدن، شرکت را در شرایط نامناسب قرار بدهد. برای چنین چیزهایی باید از قبل قانون گذاشت. در زمان‌های رسیدگی به گزارش سالانه یا شش ماهه می‌توانید فرصتی یک یا دو هفته‌ای برای کاهش یا افزایش سرمایه را تعیین کنید.

  • برای همه کارکنان که جزو شرکا هم هستند از جمله مدیر، حقوق در نظر بگیرید.

هر‌کس که در مغازه، کارگاه یا شرکتمان کار می‌کند باید حقوقی متناسب با وظیفه و مسئولیتش دریافت کند. این حقوق جدای سود حاصل از سهامش است. خیلی از کسب‌و‌کارهای کوچک و متوسط برای خودشان حقوق ثابت و متناسب با وظیفه برنمی‌دارند. اگر فردی شریک است و کار فروشندگی مغازه یا شرکت را انجام می‌دهد، دلیل نمی‌شود که از فروشنده دیگر کنار دستش حقوق بیشتری دریافت کند. حقوق باید متناسب با نوع خدمت و نتیجه کار باشد.

مجله موفقیت : شماره 352

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code