زندگی

ورزش و سلامت روح و روان

بارها و بارها از تلویزیون، رادیو و دیگر رسانه‌های اجتماعی درباره­ی اهمیت ورزش کردن و تاثیرات مفید آن بر سلامت روان شنیده‌ایم. ولی در انجام آن به دلایل متعدد یا کوتاهی کردیم یا اصلا بها ندادیم؛ برخی از این دلایل به شرح زیر است:

بسیاری از افراد به دلیل مشغله‌­ی کاری و یا مشکلات فراوانی که روزانه با آن درگیر هستند، کمتر به این مهم توجه می‌­کنند. آن‌ها در زندگی خود جایگاهی برای این امر در نظر نمی­‌گیرند. این افراد صرفا به دنبال تفریح در زندگی خود هستند و نه ورزش به عنوان یک امر ضروی.

عده‌­ای دیگر معتقدند ورزش کردن حتماً نیاز به صرف زمان و هزینه‌­های بالا دارد. از نظر آن‌ها می‌­بایست زمان زیادی برای رفت و آمد به باشگاه اختصاص دهند. لازمه ورزش کردن را به باشگاه رفتن می­‌دانند؛ چراکه می‌­پندارند که خود به تنهایی اراده انجام یک ورزش مستمر را ندارند. آن‌ها فکر می‌کنند به تنهایی در خانه یا محل کار نمی‌توان ورزش کرد. بنابراین چون این موارد محقق نمی­‌شود از انجام آن صرف نظر می‌­کنند. چیزی که سلامت جسم و سلامت روان به آن نیاز دارد.

برای داشتن جسم و روان سالم، به تغذیه درست، ورزش و استراحت کافی نیاز داریم. این سه باید به عنوان دغدغه‌ی روزمره ما قرار گیرد. غفلت از آن نه تنها منجر به بروز مشکلات جسمی و روحی حتی در میانسالی خواهد شد، بلکه پیری زودرس را نیز به همراه خواهد داشت.

درمان افسردگی با ورزش

یکی از مهمترین چیزهایی که سلامت روان را هدف می‌گیرد، افسردگی است. افسردگی دشمن سلامت روان است و منجر به تخریب آن می‌گردد. حتی می‌تواند سلامت جسم را نیز تحت الشعاع قرار دهد.

هم زمان با رشد تکنولوژی و پیشرفت های فناورانه، شاهد هستیم که انسان‌ها زیر چرخ‌های افسردگی، دچار آسیب می‌شوند. متاسفانه این روند، روز به روز بیشتر هم می‌شود.

اما ورزش یکی از راه حل‌های خوب برای مقابله با این مشکل است. ورزش به مانند برخی داروهای ضد افسردگی می­تواند بر درمان افسردگی خفیف تا متوسط و افزایش سلامت روان موثر باشد! با این مزیت که هم بدون عوارض جانبی است و هم اگر به صورت منظم باشد از بازگشت مجدد آن جلوگیری می­‌کند.

اما اینجا یک مشکل بزرگ وجود دارد. افسردگی خودش به دلیل ایجاد اختلال‌های مختلف، مانعی برای ورزش کردن است. انگار یک سنگ بزرگ بر سر راه اراده انسان قرار گرفته و اجازه نمی‌دهد به سمت ورزش برود. به طور کلی باید گفت، افسردگی خودش اجازه درمان را نمی‌دهد. پس باید آگاه بود هرگونه تنبلی که ورزش را به تاخیر بیاندازد، ناشی از همان افسردگی است. پس برای افزایش سلامت روان باید با نگاهی ویژه به سمت ورزش رفت.

چه خوب است که خانواده‌ها از همان فرزندان خود را با ورزش اخت کنند و آن را به یک عادت در سبک زندگی آن‌ها تبدیل نمایند. این مهم می‌تواند از همان ابتدا در شکل گیری یک نوجوان موفق موثر واقع شود.

کاهش اضطراب با ورزش

یکی از دشمنان سلامت روان اضطراب است. اضطراب و استرس می‌تواند جسم و روح انسان را از بین ببرد. اضطراب از واکنش‌هایی در سیستم اعصاب رخ می‌دهد. در بسیار اوقات انسان نمی‌تواند آن را کنترل کند.

گفته شده که این واکنش، یک سیستم هشدار دهنده‌ی مغزی در برابر خطر، تهدید، ناامنی و حتی ترس از اجتماع است. گاهی اوقات این خطرات همیشگی نیستند و اضطراب نه به خاطر یک عامل بیرونی، که به دلیل عوامل درونی رخ می‌دهد.

یکی از عوامل کاهش اضطراب، دو هورمون سروتونین و مخصوصا آندروفین است. این دو هورمون برای سلامت روان ضروری هستند. این هورمون‌ها کمکتان می‌کنند احساس خوشایند و حال خوبی داشته باشید و با مشکلات کنار بیایید و اوضاع را کنترل کنید.

خوب است بدانید در کنار عواملی چون خواب مناسب، خندیدن، نقاشی کشیدن و روابط دوستانه، ورزش نقش مهمی در تولید هورمون آندروفین دارد. بدن شما در هنگام ورزش، آندروفین، آزاد می­کند که سبب حس خوب و تقویت سیستم عصبی می­شود و به نوعی ورزش به صورت کاملاً طبیعی، با آرامش بخشیدن به اعصاب، باعث کاهش اضطراب، استرس و تنش می­شود.

تقویت تمرکز و حافظه

مطمئنا یکی از عوامل افزایش سلامت روان، تمرکز و حافظه است. این دو مورد نیز با ورزش تامین می‌شوند. در اثر ورزش، فعالیت­های شیمیایی که در مغز ایجاد می­شود،  زمینه‌های آرامش شما را مهیا می­‌کند. از این رو با یک خیال آسوده می‌­توانید بهتر روی مسائل روزمره خود تمرکز کنید.

میزان کمی ‌ورزش که البته در طول هفته تکرارپذیر باشد، می‌تواند به تقویت تقویت حافظه‌ی شما کمک کند.  اگر بتوانید این میزان مختصر را در هفته به سه دفعه و هربار به 30 دقیقه برسانید، گام بزرگی برای سلامت روان خود برداشته‌اید.

خواب راحت­تر

فعالیت­های ورزشی در کوتاه مدت، باعث تنظیم الگوهای خواب افراد می­شود، ورزش­های آرامش بخش مانند یوگا یا ورزش­های کششی­ سبک به تقویت خواب کمک می­کند؛ اگر ترجیح می­دهید؛ شب، ورزش کنید، این نوع ورزش­ها، گزینه­ی مناسبی است.

تقویت روحیه و انعطاف پذیری

هر کدام از ما در طول زندگی با بحران و چالش­های روحی رو به رو می شویم. همیشه کنار آمدن با آن­ مشکلات کار آسانی نیست. گاهی در راه چاره­‌اندیشی با مشکلات، ممکن است به شدت دچار تضعیف روحیه و ضعف در سیستم عصبی بشویم.

ورزش اینجا هم کارساز است. به مرور بر روی اعصاب و روان شما اثر مثبت و استثنایی و شگفت‌انگیز می‌گذارد. ورزش با تقویت این قوا و سیستم عصبی، از تشدید علایم ضعف و ناامیدی جلوگیری می­کند.

برای سلامت روان و سلامت جسم ورزش را جایگزین روش‌های نامناسب کنید. کشیدن سیگار، روی آوردن به الکل و مواد مخدر و سایر رفتارهای مخرب، روش­هایی است که علی رغم آرامش بخشی کاذب، با آسیب های فیزیکی و عواقب ناشی از آن به همراه است. در حالی­که با فعالیت های ورزشی می توانید آرامش بیشتری داشته باشید و منعطف تر برخورد کنید.

سلامت روح و روان به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله خانواده.

اثر ورزش در مواجه با سانحه و استرس پس از آن

معمولا پس از اتفاقات ناگوار مثل یک سانحه، تنش عصبی و اضطراب شدید، آثار مخربی بر روح و وران انسان ایجاد می‌شود. انگار که زخمی بر انسان وارد شده که حالا نیاز به ترمیم و درمان دارد. زخمی که سلامت روان را تخت تاثیر قرار داده است. در اینجا نیز ورزش کارساز و مفید است.

تمرکزی که به وسیله ورزش در ذهن شما ایجاد می‌­شود به گونه‌ای است که بتوانید تسلط بهتری بر روی امور داشته باشید و از بروز علائم استرس پس از سانحه جلوگیری کنید. چراکه هنگام ورزش به جای آنکه ذهنتان به مسائل مختلف پراکنده باشد، به احساسات جسمی در مفاصل و عضلات، حتی به درون بدن خود متمرکز می­‌شود.

فعالیت‌­های ورزشی که شامل حرکت متقاطع است و دست و پا را هم زمان باهم بکار می­‌گیرد؛ مانند: دویدن، راه رفتن (به خصوص در شن)، شنا، تمرین با وزنه یا انواع رقص‌ها از تمرینات ورزشی مطلوب برای استرس پس از سانحه است.

ورزش و تاثیر آن در یادگیری

فعالیت‌ جسمانی برای رشد و تقویت عملکرد مغز، بسیار حائز اهمیت است. ورزش و فعالیت های بدنی، با بالا رفتن سوخت­‌وساز در بدن، اکسیژن بیشتری را به مغز می‌رساند و باعث افزایش ارتباط بین نرونی می­‌شود. فعالیت‌های ورزشی از جمله دویدن، پریدن، جهیدن، شنا کردن سبب تقویت سیستم عصبی می‌شود. سرعت و کیفیت یادگیری با ورزش­‌هایی چون پیاده‌روی، حرکات کششی و سایر فعالیت‌های جسمانی را می­توان ارتقا داد.

اغلب دانش­‌آموزان و حتی دانشجویان هم، در کلاس­های درس بی حوصله، کسل و خسته به نظر می­‌آیند و یا با اکراه به سوی تکالیف و کتاب­های خود می­روند. به خصوص در زمان دوره‌­ی دبیرستان و پیش دانشگاهی که همه به آن‌ها می‌گویند هیچ لحظه ای را نباید از دست بدهند و پیوسته باید در حال آموختن و یادگیری باشند.

در چنین وضعیتی، تحرک و تمرینات جسمانی علاوه‌بر سلامتی، شادابی و افزایش فعالیت ذهنی، شور و اشتیاق آنان را نسبت به درس خواندن تضمین مس‌کند. برای این­که مغز شما به خوبی از عهده یادگیری و حفظ مطالب درسی برآید، علاوه بر مواد غذایی، خواب و استراحت باید از خون تازه (گردش خون) و اکسیژن کافی نیز تغذیه شود.

ایجاد انگیزه برای ورزش

ایجاد انگیزه و اراده برای ورزش، اهمیتن زیادی دارد. اهیمت این موضوع کمتر از خود ورزش نیست. قرار است برای سلامت جسم و سلامت روان ورزش کنیم؛ آنهم مستمر و منظم. بدون نظرم و استمرار به نتیجه‌ی مطلوب نمی‌رسیم. پس برای ایجاد انگیزه و اراده ورزش کردن و قرار دادن آن در برنامه روزانه زندگی، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

زمان‌های کوتاه اختصاص بدهید

یادتان باشد به هیچ عنوان قرار نیست کل روزتان را به ورزش اختصاص دهید. لازم نیست غرق در ورزش شوید و آن را کاملاً حرفه­‌ای دنبال کنید. روی 15 دقیقه پیاده‌روی به صورت مکرر و برنامه ریزی شده، یک ورزش است. شما مطمئناً در دراز مدت می‌­توانید تاثیر آن را بر سلامت روان خویش حس کنید.

افکار غلط را کنار بگذارید

آنچه که در افکار جامعه متداول شده است که حتماً باید اول صبح ورزش کنید و در غیر این صورت فایده‌­ای ندارد. این کاملاً اشتباه است؛ طبق تحقیقات جدید، افراد با توجه به زمان بدنشان، اینکه سحر خیز یا شب زنده دار هستند، و چه زمانی از روز سرحال و پر انرژی هستند؛ آن زمان طلایی را باید به ورزش اختصاص بدهند. هم چنین سن، جنسیت، وضعیت آب و هوایی، عادات شغلی، هورمون­ها و نوع ورزش در انتخاب ساعت مناسب ورزش کردن، موثر است. پس ذهنیت های غلط را کنار بگذارید و راه خودتان را پیدا کنید.

ورزش برای حس خوب

فارغ از سن و سال، تناسب اندام و نه با اتکاء به حرف مردم که “تو که لاغر هستی، لازم نیست؛ ورزش کنی”. به ورزش توجه کنید؛ و با علم به این که ورزش، بهترین ابزار برای حس بهتر و در نتیجه سلامت روان شماست. آن را در برنامه روزمره‌­ی خویش قرار دهید.

کاچی بهتر از هیچی

کم تحرکی و رخوت جسمی که در سبک زندگی امروز رایج است، با روح و سلامت روان تاثیر مستقیمی دارد. این عدم تحرک با خستگی ذهن، بی­‌حوصلگی، ناتوانی و مسائلی از این قبیل همراه است. هر چه فعال‌تر باشید، انرژی شما بیشتر می‌شود و عملکرد ذهنتان نیز بالا می­‌رود.

یک ورزش منظم، علی­رغم تقویت قوای جسمانی، می­‌تواند اثر بسیار مثبتی بر افسردگی، اضطراب و در کل، ضعف­های روانی داشته باشد. در بسیاری از موارد، افرادی که از نظر قوای جسمانی ضعیف هستند؛ علت ضعفشان بیشتر مربوط به مسائل و مشکلات روحی و روانی است. ورزش به عنوان یک ابزار کارآمد، در کاهش این ناهنجاری­های روانی موثر است و از بروزشان پیشگیری می­کند.

پست های مرتبط

یک فکر در مورد “ورزش و سلامت روح و روان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code