دانستنی‌های ضروری برای یک انتخاب رشته خوب

حسین عظیمی گیوی

این روزها احتمالا یکی از مسائلی که بین دانش‌آموزان بیشتر از همیشه شایع شده، صحبت از انتخاب رشته است. انتخاب رشته مانند هر انتخاب هوشمندانه دیگری، نیاز به معیارهای درست و روشنی دارد، زیرا یکی از اساسی‌ترین تصمیم‌های زندگی فرد است. ملاک‌هایی برای این انتخاب وجود دارد که در بین مردم عمومیت دارند، مانند بازار کار، پرستیژ، درآمد، جایگاه فردی و حرفه‌ای، ولی اینکه این ملاک‌ها چقدر کامل هستند یا تمام نیازهای مد‌نظر شما را برآورده می‌کنند یا خیر، مطلبی است که می‌خواهیم در ادامه به آن بپردازیم.

زمانی که برای انتخاب رشته به مشاور و افراد ذی‌صلاح مراجعه می‌کنیم، آن‌ها غالبا ملاک‌هایی مثل علاقه و نمره و تراز را مد‌نظر قرار می‌دهند و ظاهرا در یک مدت کوتاه یک ساعته (کمی بیشتر یا کمتر) می‌خواهند سرنوشت مناسبی را برای شما رقم بزنند که قطعا در این مدت کم امکان‌پذیر نخواهد بود؛ پس مسیر درست کدام است؟

همیشه سعی ما این است که صحیح‌ترین راه را به شما معرفی کنیم؛ به همین جهت از شما می‌خواهیم این چند مورد را با دقت رعایت کنید:

  • رشته‌ها و مشاغل و دانشگاه‌ها را خوب بشناسید.
  • بدانید که به چه حیطه کاری علاقه‌مند هستید.
  • بدانید که استعداد و پتانسیل چه حرفه و رشته‌ای در شما بیشتر است.
  • چشم‌انداز فردی‌تان را ترسیم کنید.

ویژگی‌های یک انتخاب رشته خوب

مهم‌ترین بخشی که به تمام زحمات شما در طول دوران دانش‌آموزی معنا می‌دهد، انتخاب رشته است؛ پس امری به این مهمی باید دارای زیر‌ساخت‌های قوی و اصولی باشد. در یک تعریف کلی، انتخابی را که ویژگی‌های زیر در آن رعایت شده باشد، می‌توان یک انتخاب درست قلمداد کرد؛ البته درست یا غلط بودن در این باره امری نسبی بوده و از نظر هر فرد متفاوت است.

  • توجه به علاقه‌مندی دانش‌آموز در رشته مورد‌نظر.
  • داشتن امکان تحصیل از بعد مالی و مکانی و خصایص فردی برای هر دانش‌آموز در آن رشته.
  • توجه به استعداد و جنبه هوشی لازم در هر رشته.
  • احتمال قبولی فرد از بین مجموعه انتخاب‌هایی که داشته است، بالا باشد.
  • رشته مورد نظر زمینه رشد فرد را فراهم کند؛ یعنی فقط به اجبار والدین و خواست اطرافیان یا الزام بازار کار و شغل نباشد.
  • طبق خواسته خود فرد باشد.

کیفیت دانشگاه‌ها و ظرفیت رشته‌ها

در این باره چند نکته بسیار اهمیت دارد؛ اول اینکه شما بدانید با توجه به رتبه‌ای که کسب کرده‌اید، در مقایسه با سال‌های پیش ظرفیت قبولی چقدر تفاوت کرده است؟ آیا بیشتر شده یا کمتر؟ در این زمینه می‌توانید از نرم‌افزار‌های شبیه‌ساز انتخاب رشته کمک بگیرید؛ ولی توجه داشته باشید که این نرم‌افزارها طبق دیتا و اطلاعات سال گذشته، رتبه شما را تخمین می‌زنند و این را بدانید که توجه به بعد منطقه‌ای، بومی یا کشوری‌بودن یک رشته از اساسی‌ترین فاکتورهای قبولی شما در آن رشته خواهد بود. یعنی اگر اهل استان تبریز باشید و بنا داشته باشید در تبریز پزشکی بخوانید، قطعا قبولی شما نسبت به یک فرد که در مشهد است و او هم می‌خواهد پزشکی تبریز قبول شود، بیشتر و دارای احتمال بالاتری خواهد بود.

از بابت کیفیت دانشگاه‌ها نیز به‌طور‌کلی می‌توان گفت که دانشگاه‌های معروف در تهران عبارتند از دانشگاه شریف، دانشگاه تهران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه شاهد، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه خواجه نصیر‌الدین طوسی، دانشگاه خوارزمی، دانشگاه شهید رجایی و … و در شهرستان‌ها نیز به‌طور‌کلی دانشگاه مرکز هر استان معمولا معتبرترین و معروف‌ترین دانشگاه آن استان است که قبولی در آن به تبع خاص‌بودنش، کمی سخت است؛ به همین جهت انتخاب دانشگاه مد نظر شما طبق گرایشی که دارید، متفاوت خواهد بود.

روش‌های پذیرش دانشجو

  1. متمرکز

در این روش، پذیرش در یک مرحله انجام می‌شود و پذیرش یا به‌صورت آزمون و یا به‌صورت صرفا با سوابق تحصیلی است. بعضی از دانشگاه‌های خاص مثل مالک‌اشتر، امام حسین و … قبل از اعلام نتایج از داوطلبان مصاحبه‌هایی را به عمل می‌آورند، ولی چون نتیجه قبولی هم‌زمان با اعلام نتایج نهایی است، پذیرش آن‌ها متمرکز قلمداد می‌شود. اگر عنوان شده باشد که در نوبت اول پذیرش می‌شوید، مهر ماه به سر کلاس خواهید رفت و اگر عنوان شود که نوبت دوم هستید، شروع کلاس‌های شما از بهمن ماه خواهد بود.

  1. نیمه‌متمرکز

نتایج این روش پذیرش دانشجو به‌صورت قطعی و یکجا با سایر رشته‌ها اعلام نمی‌شود؛ یعنی پس از انجام مصاحبه‌ها و معاینات و سایر مراحل، ارزیابی انجام شده و سپس قبولی شما اعلام می‌شود. اگر شما رشته‌ای را به صورت متمرکز قبول شده باشید، در آن ثبت نام می‌کنید و بعد که اعلام شد در رشته‌های نیمه‌متمرکز هم پذیرفته شده‌اید، از آن رشته انصراف داده و رشته نیمه‌متمرکز را در بهمن ماه ثبت‌نام می‌کنید؛ یعنی عملا در هر صورت شما از بهمن ماه دانشجو خواهید شد. کسانی هم که از قبولی متمرکز خود راضی هستند، بهتر است برای انجام مصاحبه نیمه‌متمرکز نروند؛ چون در صورت قبولی باید به سراغ رشته نیمه‌متمرکز بروند، چون قبولی آن‌ها در رشته متمرکز لغو می‌شود. مثلا اگر کسی ابتدا در پزشکی قبول شود و بعد او را در رشته دکترای پیوسته بیوتکنولوژی هم قبول کنند، قبولی پزشکی او لغو می‌شود و باید دکترای پیوسته بیوتکنولوژی را ادامه دهد؛ پس اگر از قبولی پزشکی خود راضی بود، بهتر است که برای مصاحبه بیوتکنولوژی نرود.

بهتر است انتخاب‌های نیمه‌متمرکز را همیشه در بالاترین اولویت‌ها قرار دهید؛ اگر به آن‌ها علاقه‌مند هستید. زیرا اگر به آن‌ها علاقه‌مند باشید، ولی آن‌ها را در اولویت‌های پایین‌تر بگذارید، ممکن است رشته‌های بالاتر از آن را پذیرفته شوید و در نتیجه اصلا به مصاحبه دعوت نخواهید شد؛ زیرا نسبت به رشته‌ای قبل از آن ابراز تمایل کرده‌اید. زمانی دعوت به مصاحبه می‌شوید که اولا آن‌ها را انتخاب کرده باشید و در ثانی در اولویت‌های بالاتر از آن پذیرفته نشده باشید.

 

دوره‌های پذیرش دانشجو

  1. روزانه: در این دوره نوع پذیرش استانی، ناحیه‌ای، قطبی یا کشوری است که در جدول رشته‌های تحصیلی هر کدام از گروه های آزمایشی، جداگانه در دفترچه مشخص شده است.
  2. نوبت دوم یا شبانه: نوع پذیرش در این دوره بومی استانی است.
  3. غیر‌انتفاعی: نوع پذیرش در این دوره بومی ناحیه‌ای است.
  4. نیمه‌حضوری: نوع پذیرش در این دوره بومی استانی است.
  5. مجازی: گزینش در این دوره به صورت کشوری انجام می‌شود.
  6. پردیس خود‌گردان: گزینش در این دوره به صورت کشوری انجام می‌شود.
  7. پیام نور: حدود ۷۰‌درصد از سهمیه به داوطلبان هر شهرستان و ۳۰‌درصد به شهرستان‌های بومی تحت پوشش آن مرکز که در دفترچه برای هر شهرستان مشخص شده است، اختصاص می‌یابد.

توضیح یک‌سری از مفاهیم اختصاصی

سهمیه‌های کنکور سراسری عبارتند از سهمیه مناطق، سهمیه ایثارگران ۲۵‌درصد، سهمیه رزمندگان، سهمیه خانواده شهدا و سهمیه بهیاران

سازمان سنجش آموزش برای اجرای عدالت آموزشی، کل مناطق کشور را بر اساس میزان دسترسی هر منطقه به امکانات آموزشی در سه منطقه ۱ ، ۲ و ۳ دسته‌بندی می‌کند. در این دسته‌بندی، میزان دسترسی منطقه ۱ از منطقه ۲ بیشتر و به همین ترتیب منطقه ۲ از منطقه ۳ بیشتر است. سهمیه مناطق از پرجمعیت‌ترین سهمیه‌های موثر در کنکور سراسری است که بیش از ۹۵‌درصد متقاضیان کنکور سراسری مشمول این سهمیه می‌شوند. برای داوطلبان دارای مدرک تحصیلی پیش‌دانشگاهی، بر اساس بخش محل اخذ مدرک تحصیلی پیش دانشگاهی و دو سال آخر دبیرستان (دوم و سوم دبیرستان) و متقاضیانی که با مدرک کاردانی در کنکور ۹۷ شرکت می‌کنند، براساس بخش محل اخذ مدرک تحصیلی سه سال آخر دبیرستان یا هنرستان، جزو یکی از سهمیه‌های مناطق ۱ ، ۲ یا ۳ محسوب می‌شوند؛ مابقی سهمیه‌ها چون درصد کمی حدود ۵ درصد را شامل می‌شوند توضیح داده نشد.

نکته: در انتخاب هر رشته و شهر لطفا  به دقت به بومی،کشوری، ناحیه‌ای و بودن یا نبودن یک رشته حتما دقت کنید. به دوره‌های روزانه و شبانه و … هم توجه داشته باشید؛ ضمنا دقت کنید نوع سهمیه پذیرش، برادران است یا خواهران، چون دیده شده در سال‌های قبل در جنسیت اشتباهاتی رخ داده است.

نکته ۲: با توجه به اصول ذکر شده و مشورت با یک مشاور با‌تجربه و خانواده، نهایتا خودتان تصمیم قطعی را بگیرید و خودتان مشخص کنید که می‌خواهید در کدام رشته تحصیل کنید.

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *