حس مالکیت از خردسالی در کودکان ایجاد می‌شود

حس مالکیت از خردسالی در کودکان ایجاد می‌شود

گلفر حسینی

حتما تا‌به‌حال دیده‌اید بچه‌هایی را که حتی با اینکه از سن کودکی گذشته‌اند، باز دوست دارند عروسک یا اسباب‌بازی‌ای در کنار خود داشته باشند وگاهی حتی آن‌ها را نیز با خود همه‌جا می‌برند و این وابستگی شدید آن‌ها، والدینشان را آزرده می‌کند.

در این مورد باید گفت حس مالکیت از خردسالی ایجاد می‌شود. علت وابستگی انسان به دارایی‌هایش به‌دلیل پدیده‌ای است که در روان‌شناسی به آن «اثر موهبت» گفته می‌شود. بر اساس این اثر، به‌محض تصاحب اشیاء به آن ارزشی بیشتر از ارزش واقعی آن می‌دهیم. وقتی به افراد حق انتخاب بین دو شیء را برای تصاحب یکی از آن‌ها می‌دهیم، بعد از انتخاب اول و تصاحب یکی از دو شیء، اگر دوباره به او فرصت بدهیم که در انتخاب خود تجدید‌نظر کند، معمولا به‌دلیل تعلق‌خاطر به شیء‌ای که صاحب آن ‌شده، علاقه‌ای به تعویض نشان نمی‌دهند. به این علت انسان معمولا ارزش بیشتری به شیء تصاحب‌شده می‌دهد که می‌تواند به دلیل رابطه عاطفی افراد با اموالشان باشد؛ البته این مسئله از لحاظ فیزیولوژیکی هم بررسی و مشخص شده که وقتی افراد وسایل مرتبط با خود را مشاهده می‌کنند، فعالیت مغزی بیشتری را نسبت به مشاهده وسایل غیر‌مرتبط با خود دارند.

اگرچه احساس مالکیت از ابتدای کودکی وجود دارد، اما تربیت و فرهنگ نیز روی این موضوع اثر می‌گذارد؛ به‌طوری‌که در جوامع بدوی، اثر موهبت مشاهده نمی‌شد و جامعه تساوی‌گرا بوده است. با علم به تاثیر تربیت و محیط در احساس مالکیت افراد می‌توان به دلایل وابستگی‌های بیمار‌گونه و غیر‌طبیعی به اشیاء پرداخت.

وابستگی به اشیاء در کودکان

این وابستگی به‌صورت وابستگی به اسباب‌بازی‌هایشان و خصوصا به عروسک‌هایشان نمود پیدا می‌کند. اگر وابستگی کودک به عروسک در دوران پیش‌از دبستان خیلی شدید نباشد، می‌تواند طبیعی ارزیابی شود؛ اما نگرانی مربوط به زمانی است که کودک وارد دوران دبستان می‌شود و حتی گاهی افرادی با وابستگی زیاد به عروسک‌هایشان را در نوجوانی مشاهده می‌کنیم که غیر‌طبیعی‌بودنش واضح است.

دلایل مختلفی می‌تواند زمینه‌ساز وابستگی‌های بیمار‌گونه به اشیاء باشند که اینجا یکی از دلایل را بررسی می‌کنیم.

 

 

دلایل وابستگی

رشد و تربیت کودک در زمینه‌های متعددی انجام می‌شود. یکی از زمینه‌های رشدی کودک، رشد روابط انسانی است. در هر دوره سنی، رفتار خاصی را از کودک انتظار داریم. مثلا در یک تا دو سالگی، کودک کاملا به مادر چسبیده است و جدایی از مادر به کودک اضطراب وارد می‌کند. به‌مرور و با روند رشد طبیعی، این چسبندگی کمتر شده و کودک وارد مرحله عادت به حضور والدین می‌شود و می‌تواند درک کند که موجودی جدا از والدینش است و کم‌کم با اسباب‌بازی‌ها و عروسک‌هایش ارتباط می‌گیرد که این ارتباط می‌تواند به رشد عاطفی کودک و پذیرش مسئولیت‌ها در او کمک شایانی کند.

تا حدود یک سالگی، توجه بیشتر کودک به اسباب‌بازی نسبت به هم‌بازی‌هایش طبیعی است و در این سن، کودک به بازی با عروسک یا هر اسباب‌بازی دیگری، علاقه نشان می‌دهد. در حدود دوسالگی، از کودک انتظار داریم که به هم‌بازی‌اش علاقه نشان بدهد و از حضور هم‌بازی، بیشتر از اسباب‌بازی لذت ببرد. هرچند در این سن، کودک تنها می‌تواند با یک هم‌بازی ارتباط بگیرد و هنوز آماده بازی گروهی نیست. در حدود سه سالگی، کودکان می‌توانند بازی با بیش از یک هم‌بازی را آغاز کنند. با ورود به دبستان، کودکان وارد بازی‌های گروهی می‌شوند و قوانین و قواعد بازی‌ها را می‌پذیرند و کم‌کم از عروسک‌ها و اسباب‌بازی‌هایشان فاصله می‌گیرند. در این مرحله، کودکان در مرحله وابستگی به خانواده قرار دارند و در حال تلاش برای رسیدن به مرحله استقلال که تکلیف دوران نوجوانی است، هستند.

اما اگر کودکان در مسیر رشد ارتباطی مناسب قرار نگرفته باشند، نمی‌توانند با همسالانشان ارتباط مناسب بر‌قرار کرده و پذیرای قوانین و قواعد بازی نیستند و امکان دارد که به‌صورت واپس‌روی روانی، علاقه شدیدی به عروسکشان نشان دهند؛ زیرا در ارتباط با موجودی بی‌جان و بی‌اراده، خودشان تمام قوانین بازی را تعیین می‌کنند و نیازی به رعایت قانون جمعی ندارند. این مسئله در کودکانی که به‌درستی به نیاز اصلی پذیرش محدودیت‌هایشان توجه نشده، بیشتر مشاهده می‌شود. این موضوع حتی می‌تواند نشانی از اضطراب شدید کودک باشد که در حالت شدید‌تر زمینه اختلال وسواس را در کودکان ایجاد می‌کند.

تعلق‌پذیری کودک به گروه

برای کمک به کودکان برای رسیدن به تعلق‌پذیری به گروه‌های جمعی در دوره دبستان، عوامل زیر تاثیر‌گذار هستند:

  1. موفقیت تحصیلی که سبب افزایش اعتماد‌به‌نفس کودک می‌شود
  2. آموزش مهارت دوست‌یابی و ارتباط مناسب با همسالان
  3. شرکت‌دادن کودک در کلاس‌های گروهی مانند کلاس‌های ورزشی
  4. شرکت در فعالیت‌های اجتماعی

در پایان فراموش نکنید که حس علاقه‌مندی افراد به دارایی‌هایشان و حتی به عروسک‌های دوران کودکی‌شان با توجه به اثر موهبت که در مقدمه به آن اشاره شد، کاملا طبیعی است؛ اما وقتی شدت بیشتری پیدا کرد و از حالت طبیعی خارج شد، نگران‌کننده است و نیاز به مداخله تخصصی دارد.

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

We keep your data private and share your data only with third parties that make this service possible. Read our Privacy Policy.

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۴

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *