تاثیر تولد فرزندان بر روابط زناشويي والدين

«برو به بابات بگو ناهار‌ آماده‌س. درضمن بگو من با‌هاش جايي نمي‌رم. خودش بايد تنهايي بره خونه مادرش… من اينجا شدم كلفت شماها. دائم بپزم، بشورم، ببرم، بيارم … تا هم بخواي حرف بزني، آقا دادوبيداد راه مي‌ندازه…»

«مامان آخه چرا خودت اين‌ها رو به بابا نمي‌گي. من اصلا نمي‌فهمم چرا شما اين‌جوري با هم حرف مي‌زنين … من اين وسط چه‌كاره‌ام؟!»

متاسفانه بسياري از زوج‌ها، مشكلات خود را به فرزندان‌خود منتقل مي‌كنند. گرچه معمولا با تولد فرزند، ابتدا مشكلات تا حدي كمرنگ مي‌شوند و والدين رابطه بهتري با یکديگر پیدا می‌کنند، و‌لي به‌تدريج با بزرگ‌تر‌شدن كودك، مشكلات دوباره سر در‌مي‌آورند و پدر و مادر‌ها علاوه‌بر مشكلات قبلي خود درزمينه چگونگي تربيت فرزندانشان نيز با مشكلاتي مواجه مي‌شوند. ولي واقعا چطور مي‌توان مشكلات خود را به فرزندان انتقال نداد يا آن‌ها را به حداقل ممكن رساند و طوری رفتار کرد تا کودکان آسیب کمتری ببینند؟ دراين‌خصوص با دكتر سيما قدرتي، روان‌شناس و مشاور، گفت‌وگو كرده‌ايم.

آمادگي براي فرزنددارشدن

درخصوص زمان مناسب برای بچه‌دارشدن باید بدانیم با توجه به اينكه خود ازدواج اتفاق بسيار مهمي در زندگي به شمار می‌رود، چراکه دو نفر مي‌خواهند ياد بگيرند چطور با وجود تفاوت‌هاي خود با یکديگر كنار بيايند، بچه‌دار‌شدن هم موضوع پراهمیتی است و برای طی این مرحله باید خيلي چيزها را رعايت كنند. ازجمله اينكه زن و مرد بايد به گونه‌اي با همديگر ارتباط برقرار كنند كه علاوه‌بر اينكه خواسته‌هاي خود را مطرح مي‌كنند، به نياز‌ها و علايق طرف مقابل هم توجه داشته باشند و او را درك كنند؛ مخصوصا زوج‌هایی که هر دو شاغل هستند، قبل از آنكه بچه وارد زندگي‌شان شود، بايد برنامه‌ريزي درستي براي بعد بچه‌دار‌شدنشان داشته باشند و لازم است وقتشان را طوري تنظيم كنند كه به يك طرف بيش‌ازحد فشار نيايد.

مرحله گذار

روان‌شناسان مراحل مهم زندگي را «مراحل گذار» نامیده‌اند كه يكي از اين مراحل، مرحله بچه‌دار‌شدن است. درواقع اگر ما آمادگي لازم را براي عبور از اين مراحل مهم نداشته باشيم، در آينده با مشكلات زيادي مواجه مي‌شويم كه امكان دارد تاثير آن تا مدت‌ها باقي بماند. درواقع مراحل گذار، نقاط عطف زندگي ما به شمار مي‌روند؛ يعني درعين‌حال كه مي‌توانند از اتفاقات مهم و خوب زندگي باشند، اگر بدون آگاهي وارد آن‌ها شويم، با مشکلات زیادی مواجه خواهیم شد. درواقع زن و مرد بايد به تصميم‌ها و علايق يكديگر كاملا احترام بگذارند و حتي گاهي هم به‌خاطر طرف مقابل از علايق خود بگذرند؛ چون در این صورت است که بزرگ‌تر‌شدن خانواده مي‌تواند رابطه دو نفر را عميق‌تر كند، درغیراین‌صورت با ورود فرد سوم به زندگي، مشكلات قبلي نه‌تنها‌ حل نمي‌شود، بلكه بيشتر هم مي‌شود. درواقع چون کودک با ورود به خانواده نياز به توجه و مراقبت دارد و معمولا مادر خيلي درگير برآوردن اين نياز‌ها مي‌شود، اختلافات بين زن و مرد هم بيشتر خواهد شد.

تقسيم مسئوليت

با تولد كودك، زن و مرد بيشتر به فكر انجام مسئوليت‌هاي خود و تقسيم كارها هستند؛ مثلا اگر خانم در خانواده بيشتر كارها را برعهده مي‌گرفت، پس از تولد فرزند‌ بيشتر وقت و تمركزش را به كودك اختصاص مي‌دهد و همين موضوع گاهي باعث بروز بحران و تعارض مي‌شود يا اگر قبل از تولد كودك، دو طرف به‌اندازه‌كافي به هم توجه نشان نمي‌دادند، حالا عمده توجهشان معطوف به فرزندشان است و اين موضوع به‌نوعي مي‌تواند در روابط زن و مرد موثر باشد و آن‌ها را ا لحاظ عاطفي نسبت به یکديگر سرد یا بسيار حساس كند. درهرصورت ورود بچه به خانواده اتفاقي است كه بايد ازقبل خود را براي استقبال از آن كاملا آماده کرد. معمولا افرادي بيشتر به تولد فرزند حساس هستند كه احساس مي‌كنند در رابطه زناشويي موردتوجه واقع نمي‌شوند يا خيلي بايد تلاش كنند تا بتوانند توجه طرف مقابل را به خود جلب كنند؛ درواقع اين موضوع نشان مي‌دهد كه رابطه زناشويي و ارتباط عاطفي اين‌ افراد قبل از تولد كودك هم با مشكلاتي مواجه بوده است.

مسئوليت‌پذيري

تولد كودك، مسئوليت‌هايي را بر دوش زوج‌ها می‌گذارد؛ بنابراین دوطرف بايد حتما ازقبل خودشان را با اين‌ مسئوليت‌ها آشنا كنند و درصورتي‌كه تولد بچه تاثیری در زندگي طرف مقابل تاثيري نگذاشته است، باید بدانند مسئوليت‌پذيري هر دو طرف باعث گرم‌تر‌شدن روابط و همكاري بيشتر میانشان مي‌شود.

حساب بانكي عاطفي

روان‌شناسان عقيده دارند در خانواده‌ها ازلحاظ عاطفي يك حساب پس‌انداز عاطفي وجود دارد كه هر وقت مشكلي پيش بيايد، دلخوري بينشان به وجود بيابد يا بچه‌اي به دنيا بیاید و … هركس مي‌تواند به آن پس انداز عاطفي مراجعه كند. ولي اگر اين حساب ازقبل خالي باشد و اعتماد لازم بين دو نفر وجود ند‌اشته باشد، هيچ سپرده‌اي براي رويا‌رويي با مشكلات عاطفي هم وجود نخواهد داشت. ولي با وجود اطمينان قبلي و حساب سپرده عاطفي، مشكل هرقدر هم كوچك باشد به‌زودي حل مي‌شود.

 درواقع اگر حساب عاطفي بين دو نفر ازقبل پر باشد معمولا دلخوري هم پيش نمي‌آيد و مشكلات نمي‌تواند‌ شكاف عميقي را بين زن و مرد به وجود آورد؛ چون اطمينان و اعتماد لازم بين آن‌ها وجود دارد.

مثلث‌سازي عاطفي

اتفاق ديگري كه با تولد كودك در خانواده مي‌افتد به‌وجودآمدن مثلث عاطفی و گسترش روابط عاطفي است. اين موضوع درمورد زن و شوهر‌هايي كه ارتباط عاطفي عميقي بين آن‌ها وجود ندارد، مشكلاتي را به وجود مي‌آورد. درحقیقت در نظام خانواده، ارتباط زن و شوهر بايد‌ آن‌قدر قوي باشد كه تولد بچه يا هر شخص يا موضوع سوم ديگري از بيرون اين جمع دونفره، نتواند ارتباط آن‌ها را مختل كند. و اين دو نفر را از هم دور بكند. با توجه به اينكه كودك در سال‌هاي نخست زندگي نياز به مراقبت زيادي دارد و زمان زيادي از وقت پدر و مادر را به خود اختصاص مي‌دهد بايد دقت زيادي داشت كه ارتباط زن و مرد با مشكل مواجه نشود. ولي روان‌شناسان توصيه مي‌كنند كه هرقدر هم كودك زمان نياز داشته باشد، زن و شوهر نبايد از اختصاص زماني ويژه براي خود غافل شوند. گاهي اوقات هم درمورد زوج‌هايي كه از قبل مشكلاتي داشته‌اند به نظر مي‌رسد تولد بچه ابتدا باعث بهبود رابطه مي‌شود. چون توجه دو طرف به جاي تمركز بر مشكلات، بيشتر به سوي كودك معطوف مي‌شود. ولي دوباره با عادي‌شدن شرايط، مشكلات بيشتر مي‌شوند. درواقع انگار مانند اين است كه ما فقط براي مدتي آشغال‌ها را زير فرش مي‌دهيم ولي دير يا زود دوباره مشكلات هم مانند همان زباله‌ها نمايان مي‌شوند؛ يعني حوادث خاص و مهم زندگي فقط براي مدتي حواس ما را از مشكلات اصلي پرت مي‌كنند.

مشكلات خاص فرزندان

بوده است و ‌ازقبل در خانواده  با بررسي ريشه‌هاي علل و عوامل آن متوجه مي‌شويم علت اصلي مسائل، مشكلاتي است كه ازقبل در خانواده بوده كه آن را به فرزندان نيز منتقل كرده‌اند. مثلا هر وقت كه پدر و مادر با هم دعوا مي‌كنند، رفتاري‌هاي كودك نيز شدت پيدا مي‌كند. انگار خود بچه نيز در آن سيستم بيمار گير مي‌افتد! بدين ترتيب وقتي والدين متوجه مشكلات كودك مي‌شوند توجهشان از مشكلات خود به‌سمت كودك جلب می‌شود، گاهي به نظر مي‌رسد انگار كودك با مشكلات خاص خود اين دو را دركنار هم نگه مي‌دارد؛ البته اين به معناي حل مشكل پدر و مادر نيست، بلكه به معناي فراموش‌كردن این مسئله به‌طور مقطعي است؛ زيرا مشكل همچنان به قوت خود باقي است. يعني ورود بچه به خانواده تا مدتي شكل مشكلات را عوض مي‌كند؛ بنابراين مشكلات در خانواده بايد به‌طور ريشه‌اي حل شوند، نه اينكه با تغيير شكل آن‌ها، اميدوار باشیم از بین بروند.

يكتا فراهاني

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

پس از کلیک بر روی اشتراک لطفا صندوق ورودی یا بخش اسپم ایمیل خود را چک کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۳۴

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code