با ترس از ازدواج چه کنیم؟

زینب شاهدی

 

ترس از ازدواج موضوع جدیدی نیست؛ اگر از پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌هایتان بپرسید، خاطرات جالبی از گذشته‌ها برایتان تعریف می‌کنند که در آن داماد در شب عروسی‌اش از ترس خودش را جایی پنهان کرد یا عروس را با اشک و آه و زاری پای سفره عقد نشاندند. ازدواج کار سختی است؛ به هزار و یک دلیل. ازدواج یک تصمیم است؛ تصمیمی که در آن عدم قطعیت و پیش‌بینی‌ناپذیری وجود دارد. ازدواج جدایی‌های زیادی را هم به‌دنبال دارد؛ جدایی از خانواده، جدایی از دوستان و جدایی از همه لحظه‌های دوران مجردی. ازدواج مسئولیت هم دارد. برای تن‌دادن به ازدواج، باید با راحتی و بی‌دغدغگی دوران مجردی خداحافظی کنیم. ازدواج مستلزم تغییر است؛ تغییراتی بزرگ؛ تغییراتی که ممکن است همه جنبه‌های زندگی‌مان را تحت‌تاثیر قرار دهد و تغییر، اضطراب می‌آورد. مسئولیت قبول‌کردن دل شیر می‌خواهد. روبه‌رو‌شدن با پیش‌بینی‌ناپذیری دنیای آینده، دل آدم را خالی می‌کند و همه این‌ها ترس دارد. در گذشته، همان دورانی که پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها خاطراتش را در سینه دارند، افراد چاره‌ای نداشتند جز اینکه پای این سفره بنشینند، ترس‌هایشان را قورت بدهند و «بله» را بگویند؛ اما امروز دیگر این‌طور نیست. امروز ما در انتخابمان آزادتریم؛ به‌خاطر همین، خودمان هستیم که باید تصمیم بگیریم که می‌خواهیم با ترس‌هایمان روبه‌رو شویم، آن‌ها را حل‌وفصل کنیم و با شجاعت به دل آینده برویم یا می‌خواهیم ترس‌هایمان برایمان تصمیم بگیرند و ما را در دنیایی محدود و تاریک اسیر کنند.

ترس از ازدواج در همان حال که کاملا طبیعی است، یکی از پیچیده‌ترین موضوعات پیش از ازدواج است؛ چون همان‌طور‌که دیدید می‌تواند جوانب و دلایل بسیار زیادی داشته باشد. علاوه بر این، ترس از ازدواج می‌تواند حالت ناخودآگاه به خود بگیرد و به شکل‌های دیگر نمود پیدا کند؛ مانند هر ترس دیگری، برای چیره‌شدن بر ترس از ازدواج هم بهتر است اول دلیل و ریشه این ترس را پیدا کنیم و بعد سراغ راه‌های برطرف‌کردنش برویم. برای این کار، عواملی را که می‌تواند در ترس از ازدواج دخیل باشد، همراه با راه چاره هرکدام مرور می‌کنیم.

  1. ترس از استقلال

استقلال پیدا‌کردن چیز خوبی است. استقلال از خانواده به ما آزادی عمل و قدرت تصمیم‌گیری می‌دهد، باعث رشد ما می‌شود و دنیایی از راه‌ها و گزینه‌های متنوع را پیش روی ما می‌گذارد؛ اما این می‌تواند تنها ظاهر قضیه باشد؛ یعنی در همان حال که همه این‌ها بسیار وسوسه‌انگیز و جذاب به‌نظر می‌رسد، ممکن است ته دلمان از روبه‌رو‌شدن با این همه استقلال عمل و آزادی انتخاب وحشت کنیم؛ چون این‌ها در‌واقع به این معنی است که ما در انتخاب‌هایمان تنها خواهیم بود، پشتمان خالی خواهد شد و دیگر مسئولیت همه چیز به گردن خودمان خواهد افتاد و دیگر نمی‌توانیم اشتباهاتمان را تقصیر کسی دیگر بیندازیم. ازدواج برای خیلی از افراد اولین روبه‌رویی با مفهوم استقلال به‌شمار می‌آید. تا پیش از آن، در آشیانه گرم و نرم و راحت خانواده زندگی بر وفق مراد بوده و پشت افراد به خانواده گرم است؛ ولی ازدواج به معنی عبور از همه این راحتی و ورود به دنیایی بالغانه است که خودمان در آن نقش اصلی را به‌عهده داریم و این ترسناک است.

راه چاره: جوجه پرنده‌ای را تصور کنید که به سن پرواز رسیده، ولی نمی‌خواهد پرواز کند؛ چون آشیانه جای بهتری برای زندگی به‌نظر می‌رسد. اصلا چه کاری است!؟ وقتی غذا و امنیت و محبت و آرامش همین‌جا برقرار است، چرا باید به خودش زحمت پرواز را بدهد؟ اما آیا جوجه پرنده می‌تواند تا پایان عمرش در آشیانه پدر و مادرش با همین راحتی و آرامش زندگی کند؟ مسلما نه؛ چون پرنده‌های والد تا ابد کنارش نخواهند ماند، آشیانه همیشه سالم و امن نخواهد بود و همه فصل‌ها مثل بهار آرام و بی‌خطر نیستند. او می‌تواند تصمیم بگیرد که ریسک نکند، بماند و پرواز را نیاموزد؛ اما در این صورت ریسک بزرگ‌تری کرده است و طولی نمی‌کشد که او گرسنه و تشنه می‌شود، احساس تنهایی می‌کند و شکارچی‌ها، طوفان‌ها و خطرات دیگر از راه می‌رسند و او حتی توان این را ندارد که پرواز کند و خودش را از گرسنگی یا خطر نجات بدهد. از این گذشته، آشیانه تنها بخشی کوچک از دنیای به این بزرگی و زیبایی است. ازدواج هم همین است. به هر دو گزینه فکر کنید و ببینید شما می‌خواهید کدام راه را انتخاب کنید؟

 

  1. ترس از اشتباه در تصمیم‌گیری

زمانی که برای دبیرستان یا دانشگاه انتخاب رشته کردید، یادتان هست؟ همان زمان که احتمالا سرگردان مانده بودید که کدام راه برایتان بهتر است و شما را عاقبت به‌خیر می‌کند و کدام مناسب نیست! احتمالا سراغ این و آن می‌رفتید و درباره رشته و شغلشان سوال می‌پرسیدید تا شاید کمی تصویرتان از آینده هر انتخاب شفاف‌تر شود. چرا این نوع سرگردانی در شما وجود داشت؟ چون باید تصمیم مهمی می‌گرفتید و می‌ترسیدید تصمیم‌گیری‌تان اشتباه باشد و بعدا دچار مشکل شوید. اما حالا چطور؟ از انتخابتان راضی هستید؟ آیا آن زمان به اندازه کافی مشورت گرفتید و آگاهانه انتخاب کردید یا بر اساس حرف این و آن، از روی شانس یا آرمان‌های نابالغ آن دوره دست به انتخابی زده‌اید که حالا چندان مناسب به‌نظرتان نمی‌رسد؟ ازدواج هم تصمیم بزرگی بوده و واقعیت این است که مهارت تصمیم‌گیری را به ما یاد نداده‌اند تا بدانیم در مورد تصمیمات مهم زندگی دقیقا چه کار باید بکنیم؛ به‌همین‌‌خاطر از تصمیم‌گرفتن می‌ترسیم و وقتی با دیگران در این مورد صحبت می‌کنیم، اطلاعات ضدونقیض آن‌ها ما را بیشتر به دلشوره می‌اندازد و گاهی دیدن مشکلاتشان باعث می‌شود ترس ما از ازدواج بیشتر و بیشتر شود.

راه چاره: هیچ‌کس نمی‌تواند از نتیجه تصمیماتش صد‌در‌صد مطمئن باشد. ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که اصل عدم قطعیت بر آن حاکم است؛ یعنی در مورد هیچ چیزی نمی‌توانیم قاطعانه نظر بدهیم و آن را با اطمینان پیش‌بینی کنیم؛ بنابراین همیشه تصمیمات ما با مقداری عدم‌اطمینان همراه است. اما این دلیل نمی‌شود که گز‌نکرده ببریم و تصمیمات بدون منطق بگیریم. وقتی اصل عدم‌قطعیت را پذیرفتیم، باید به این فکر کنیم که حالا چطور می‌شود تاثیر این پیش‌بینی‌ناپذیری را در زندگی و تصمیمات خودمان به کمترین اندازه برسانیم. آگاهی، پاسخ این معماست. هرچه آگاهی شما از مسائلی که باید درباره ازدواج به آن‌ها دقت کنید، بیشتر شود، با قاطعیت بیشتری می‌توانید درباره آن دست به تصمیم‌گیری بزنید؛ بنابراین می‌توانید با افزایش آگاهی خودتان ترس از ازدواج را کاهش دهید.

 

 

  1. ترس از صمیمیت

شاید با خودتان فکر کنید که صمیمیت چیز خوبی است و ترس ندارد؛ اما این‌طور نیست. در واقع صمیمیت، آن هم به شکل یکتایی که در ازدواج رخ می‌دهد، می‌تواند برای بسیاری از افراد ترسناک باشد. خیلی از ما در دوران کودکی تجربه خوبی از روابط صمیمانه نداشته‌ایم و این تجربیات ناخوشایند باعث شده احساس بدی نسبت به صمیمیت در روابط مهم زندگی پیدا کنیم و این احساس تا بزرگسالی در ما باقی بماند. بسیاری از افرادی که به دلیل تجربیات گذشته، خواه به شکل بی‌توجهی والد در کودکی و خواه به‌شکل شکست‌های مهم در روابط عاشقانه دوران نوجوانی و بزرگسالی، امنیت روانی خود را نسبت به روابط نزدیک از دست داده‌اند یا به‌اصطلاح دلبستگی ناامن پیدا کرده‌اند، در مورد ازدواج دچار تردید می‌شوند و نمی‌توانند به این سادگی صمیمیت با فردی دیگر را بپذیرند. اما این اولین دلیل ترس از صمیمیت است. صمیمیت از جهات دیگر هم می‌تواند ترسناک باشد؛ رابطه تعهدآمیز و صمیمانه‌ای مانند ازدواج می‌تواند مثل آینه‌ای در مقابل ما، همه ابعاد وجودمان را رو کند و به ما نشان بدهد. کسانی که ازدواج کرده‌اند این را می‌دانند که در این رابطه، ما گاهی مجبوریم همه وجودمان را بکاویم و با چیزهایی روبه‌رو شویم که شاید همیشه از آن‌ها فراری بوده‌ایم. همچنین ازدواج صمیمیت جسمی را هم شامل می‌شود که با وجود خوشایند‌بودنش در بسیاری از افراد به‌دلیل آموزش نادرست با ترس بسیاری همراه است. همه این‌ها می‌تواند مانعی در برابر ازدواج ما باشد.

Wedding reception flower arrangement with pink and white decoration on table

راه چاره: صمیمیت، اگرچه ممکن است دشوار به‌نظر بیاید، اما یکی از بی‌نظیرترین تجربیاتی است که هر فرد می‌تواند در زندگی‌اش داشته باشد. پیش از این هم گفته‌ایم که نوع صمیمیتی که در ازدواج تجربه می‌شود با آنچه در روابط دیگر وجود دارد، متفاوت است و اگر ازدواج به شیوه درست و با انتخاب آگاهانه صورت بگیرد، این صمیمیت نه‌تنها به فرد آسیبی وارد نمی‌کند، بلکه منجر به رشد روانی و عاطفی او نیز می‌شود. اگر از نزدیک‌شدن عاطفی به دیگران واهمه دارید و همیشه سعی کرده‌اید فاصله‌تان را با آن‌ها حفظ کنید یا اگر اضطراب اینکه کسی که با او در ارتباط صمیمانه هستید، شما را رها کند، دست از سرتان برنمی‌دارد، حتما با یک مشاور خوب این مسئله را حل‌وفصل کنید. در مورد ترس از نزدیکی جسمی هم می‌توانید از متخصصان این حوزه کمک گرفته و با افزایش آگاهی، برای از بین‌بردن آن اقدام کنید.

  1. ترس از تعهد و محدودیت

«ویلیام گلسر» معتقد است ازدواج محدودکننده‌ترین تجربه بشر است؛ چرا که دو نفر را چنان به هم میخ می‌کند که هیچ‌چیز نمی‌تواند آن‌ها را از هم جدا کند! اگر شما هم این‌طور فکر می‌کنید، احتمالا از فکر‌کردن به ازدواج وحشت‌زده می‌شوید؛ اما بد نیست بدانید که ویلیام گلسر همان اوایل جوانی ازدواج کرد و پس از مرگ همسر اولش نیز با فاصله کمی، دوباره ازدواج کرد و تا پایان عمرش با رضایت کامل متاهل ماند. او در نظریه‌اش، تئوری انتخاب، تاکید دارد که زن و شوهر به‌جای تلاش برای کنترل یکدیگر، باید آزادی را در هر یک از انتخاب‌هایشان به رسمیت بشناسند؛ وگرنه روز‌به‌روز فاصله‌شان از هم بیشتر شده و رابطه‌شان با سردی و شکست روبه‌رو خواهد شد. اما فقط این نیست؛ بسیاری از افراد از قوانین مربوط به ازدواج می‌ترسند یا حتی بعضی‌ها از تعهد‌دادن به یک نفر برای تمام عمر واهمه دارند و نگران این هستند که بعدها کس دیگری وارد زندگی‌شان شود که بیشتر او را بخواهند. به هر صورت تعهد، به‌ویژه زمانی که برای تمام عمر باشد، می‌تواند ایجاد ترس کند.

راه چاره: هر رابطه عاطفی به عنصر تعهد نیاز دارد، چرا که در غیر این صورت رابطه نمی‌تواند پایدار بماند و هر لحظه ممکن است دچار آسیب شود. این امکان تزلزل رابطه باعث خدشه‌دار‌شدن احساس امنیت افراد در آن رابطه می‌شود و در رابطه‌ای که در آن احساس امنیت نسبت به ماندگاری رابطه وجود نداشته باشد، عشق و اعتماد نمی‌تواند آن‌طور که باید، شکل بگیرد؛ در نتیجه ممکن است رابطه عمق واقعی پیدا نکند. تعهد به رابطه در واقع هزینه‌ای است که برای رسیدن به این احساس آرامش و اطمینان می‌پردازید. از سوی دیگر، قوانین هم همین نقش را دارند. ازدواج یک قرارداد است که قوانینی به عنوان پشتوانه دارد و این قوانین قرار است به نفع شما عمل کنند. اگر ترس شما از قوانین ازدواج است، می‌توانید باز هم با استفاده از راهکار افزایش آگاهی با این ترس روبه‌رو شوید. ازدواج قوانین متعددی دارد و آگاهی از آن‌ها می‌تواند در تصمیم‌گیری بهتر و مطمئن‌تر به شما کمک زیادی بکند.

ترس‌های ناخودآگاه

ترس از ازدواج، اگرچه طبیعی است، اما ممکن است به این سادگی خودش را نشان ندهد. ترس از ازدواج گاهی خودش را به‌صورت کمال‌گرایی منفی نشان می‌دهد؛ داشتن معیارهای آرمان‌گرایانه‌ای که فرد می‌داند در هیچ‌کس پیدا نمی‌شود، بهانه‌گیری و قبول‌نکردن موارد ازدواج، خود را به درس و کار و… مشغول‌کردن و طفره‌رفتن از ازدواج و پناه‌بردن به روابط بدون ازدواج، همگی می‌توانند شکل‌هایی از بروز ترس از ازدواج باشند. برای اینکه پی ببرید واقع‌گرایانه رفتار می‌کنید یا از روی ترس، باید با خود خلوت کنید و سنگ‌هایتان را با خودتان وابکنید! تکنیک سود و زیان می‌تواند در این زمینه راهنمای خوبی برای شما باشد؛ در این تکنیک شما باید یک برگ کاغذ بردارید و این دو جمله را در دو ستون بنویسید: «اگر ازدواج نکنم چه چیزهایی به‌دست می‌آورم؟» و «چه چیزهایی را از دست می‌دهم؟» و در پاسخ به هر سوال، هر چه را که به ذهنتان می‌رسد، بنویسید. این پاسخ‌ها می‌توانند سرنخ‌های خوبی را برای شناخت موضعتان نسبت به ازدواج به شما بدهند. اگر لازم شد می‌توانید از کمک متخصصان مورد‌اطمینان هم بهره ببرید.

2 پاسخ
  1. مبل افرا
    مبل افرا گفته:

    چه قدر ترسناکش کردی
    یه زمان کوتاه می شه به یه سری از خواسته هات بررسی
    بعد از ازدواج هم وقتی بچه دار می شی مسائل راحتر می شه
    جهیزیه ات روهم از مبل افرا تهیه کن

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *