زندگی

چگونه اعتماد به نفس را در کودکان افزایش دهیم

آیا اعتماد به نفس کودکان را می‌توان افزایش داد؟

توجه به اعتماد به نفس این روزها بیشتر از گذشته شده است. در کشورهای توسعه یافته یا در حال توسعه، والدین زیادی به این موضوع توجه ویژه پیدا کرده‌اند؛ مخصوصا اعتماد به نفس در کودکان. شاید یکی از دلایل آن رشد شبکه‌های اجتماعی و بالا رفتن میزان تبادل اطلاعات باشد.

به هرحال هرچه که هست موضوع افزایش اعتماد به نفس در کودکان یک دغدغه‌ جدی است؛ چیزی که توجه ولدین را به خود جلب کرده است.

در مقالات و مطالب علمی بسیاری به پدر و مادرتان توصیه شده که چطور با کودکشان رفتار کنند و به دنبال آن راه‌های افزایش اعتماد به نفس کودک را به تفسیر بیان کردند.

در متن حاضر در تلاشیم با هم صحبتی داشته باشیم از شرایط کودکان امروزی که دنیای متفاوتی از دوره‌ بچگی شما دارند. با خود می‌پرسید چرا برای رفتار با کودک امروزی باید مطالعه داشت؟ پرورش و رشد کودک به صورت تجربی دیگر امکان پذیر نیست که در جای‌جای مختلف پیشنهادات و توصیه‌هایی برای رشد کودک عنوان شده است؟

واقع‌بین باشید، آیا شرایط بزرگسالی شما با والدین خودتان یکسان است! پاسخ می‌دهید؟ خیر… . بنابراین روز به روز دنیا و شرایط زندگی در حال تغییر است و روش‌های رشد کودک هم به مراتب در حال به‌رو‌زرسانی است. ببینید طرز رفتار و فکر شما به عنوان والدین امروزی با این سطح از اطلاعات و دانش با نسل‌های گذشته در یک راستاست؟ آیا برای کودکتان شرایط زندگی پیشین مهیاست؟

روزگار امروز، دیگر گذشته نیست که بچه‌ها دور هم در محیطی شلوغ و پرهیاهو بزرگ شوند. شرایط محیطی، ارتباطات و امکانات کاملاً متحول شده است. شما در جایگاه والدین در عصر تکنولوژی و ارتباطات هستید. هر چقدر در رابطه با ویژگی‌های رفتاری و مهارت‌ها بیشتر مطالعه کنید و این تمرین را نخست در شخصیتتان آغاز کنید در افزایش اعتماد به نفس در فرزند خود بهتر عمل خواهید کرد و الگوی تراز اولی برای وی می‌شوید.

اول اعتماد به نفس خودتان را بررسی کنید

به نظرتان شما اعتماد به نفس دارید؟ یا خیر. چگونه متوجه شوید تا چه میزان از این موهبت برخوردار هستید؟ خب، ما به شما کمک می‌کنیم تا نخست فهم صحیحی از اعتماد به نفس داشته باشید و بدانید چگونه خودتان می‌توانید برای بهتر شدن پا پیش بگذارید!

اعتماد به نفس یعنی اعتماد به خود، باور به قابلیت‌ها، استعدادها و توانایی‌هایتان. هر چه شما به قابلیت‌ها و توانمندی‌هایتان بیشتر توجه و باور داشته باشید، اعتماد به نفستان هم بیشتر می‌شود. نقاط قوت و ضعقش را می‌شناسید و دیدتان نسبت به خود و اعمالتان مثبت خواهد شد.

قبل از کودک، اعتماد به نفس خودتان را بالا ببرید

والدین عزیز، داشتن اعتماد به نفس در شما بر رفتار، شخصیت، عملکردتان در برابر دیگران و میزان شادی و رضایتتان در زندگی تاثیر می‌گذارد. اکنون متوجه هستید که این موهبت چقدر اهمیت دارد!

زمانی که شما اعتماد به نفس داشته باشید، می‌توانید از بحران‌ها، تهدیدها، شک و تردیدهایتان، ناسازگاری‌ها و اتفاقات ناگوار زندگی که هر فردی در زندگی با آنان مواجه می‌شود با سربلندی عبور کنید. هیجانات، احساسات و مسائلی که در طول زندگی، همه انسان‌ها با آنان درگیرند، خلق و خوی‌تان در بعضی اوقات به هم می‌ریزد و فکر می‌کنید همه عوامل دست به دست هم می‌دهند تا اعتماد به نفستان پایین آید. با آموختن راه‌های افزایش اعتماد به نفس، قادر خواهید بود تشویش و نگرانی‌هایتان را برطرف کنید، مسیر زندگی‌تان مشخص و بر اساس آن اهدافتان را معین می‌کنید و از همه مهم‌تر شما سردرگم نیستید و «می‌دانید، می‌خواهید چه کار کنید»، و می‌دانید که چگونه با فرزندتان بهترین رفتار را داشته باشید و با نگرش مثبت در تلاش هستید که کودکی با اعتماد به نفس بالا پرورش دهید.

حالا به فکر اعتماد به نفس کودک باشید

پس از آنکه اعتماد به نفس را در مورد خودتان در مسیر بهبود قرار دادید، حالا به کودکتان بپردازید. کودکی که قرار است این موهبت را از شما دریافت کرده، درک کند و در تمام عمر از آن مراقبت کند.

بدون توجه به برد و باخت، تلاش کودک خویش را تشویق و تحسین کنید

شما والدین به طور ناخودآگاه، بیشتر موفقیت‌های فرزندتان را تحسین می‌کنید؛ به گونه‌ای که اگر فرزندتان در کاری و یا درسی موفق نشود بسیار غمگین و ناراحت می‌شود و این به شدت باعث کاهش اعتماد به نفسش می‌شود و شما نیز سریع به دنبال علتی برای عدم موفقیت او می‌گردید و سرزنشش می‌کنید. شما باید همواره از تلاش او، فارغ از نتیجه کار حمایت کنید. هم چنین در بازی‌ها و انجام امور ساده طوری رفتار کنید تا نشان دهید که کارش چقدر خوب است و تشویقش کنید.

کودک، آینه رفتار و اعمال شما والدین است

او با اینکه کودک است متوجه اعمال و رفتار شما هست. اصلاً فکر نکنید که او متوجه نمی‌شود. تمام رفتار شما برای او الگوست. هر چه شما دید مثبت‌تری به قضایا داشته باشید او هم می‌آموزد در همه مراحل سخت زندگی امیدوار باشد و دیدگاه مثبتی داشته باشد. برای اندیشه مثبت نیاز است اعتماد به نفس داشته باشید. پدری که همیشه ناامید است، اعتماد به نفس انجام کار تازه‌ای را ندارد و به شدت در انجام کارها و فرصت‌های نو محتاط است نمی‌تواند به کودک خود برای آموختن درس و مهارت‌های نو کمک شایانی کند و کودک هم ترسو می‌شود و از موقعیت‌های جدید هراس دارد. در حالی که شما به عنوان سرپرست او باید ترغیبش کنید تا شرایط جدید را تجربه کند و برای این کار نیازمند اعتماد به نفس است. برای مثال والدینی که از سوار شدن بر پله برقی هراس دارند، می‌توانند این هراس خود را به راحتی به فرزندشان منتقل کنند.

به کودکتان فرصت بزرگ شدن بدهید

کمک کردن فرزندتان در هر کاری، تا یک زمانی کار مناسبی است. برای مثال همان‌طور که شما رشد فیزیکی کودکتان را از نزدیک مشاهده می‌کنید، هم‌زمان او قدرت انجام بسیاری از کارها را پیدا می‌کند. برای مثال شما نباید غذا را برای کودک ۵ ساله در دهانش بگذارید یا لباس‌هایش را بر تن او کنید. او کم‌کم قادر است اکثر کارهای شخصی‌اش را خودش انجام بدهد، اما یک شرط دارد! آن هم فرصت دادن شما به کودک است، شما والدین بپذیرید که کودکتان قرار نیست همه عمر نوزاد یا خردسال باقی بماند و روز به روز توانایی‌اش بیشتر می‌شود و میدان دادن به او و باور به توانایی‌هایش یکی از راه‌های افزایش اعتماد به نفسش است.

بیشتر بخوانید: به کودکانتان ارزش واقعی پول را بیاموزید

 

کودکتان باید بتواند به راحتی حرف‌ها و احساساتش را بیان کند

کودکی که اعتماد به نفسش پایین باشد مشکلاتش را در خودش نگه می‌دارد و نمی‌تواند به راحتی در رابطه با آن‌ها و حتی خواسته‌هایش صحبت کند و کمتر احساساتش‌ را بروز می‌دهد. این موضوع باعث کژ فهمی او شده و فکر می‌کند به او اهمیت نمی‌دهید یا نسبت به او بی‌تفاوت هستید. گاهی هم حتی واکنش نامناسب در برابر احساسات او هم نتیجه منفی به دنبال دارد. اگر اعتماد به نفس فرزندتان بالا باشد به آسانی حرف‌هایش را انتقال می‌دهد و مشکلی در بروز احساساتش نخواهد داشت. اعتماد به نفس پایین که با عدم بروز مشکلات از سمت کودک همراه است در آینده وی هم تاثیر خواهد گذاشت چرا که او دردهایش را همیشه تنهایی تجربه کرده است.

هر شوخی با کودک مناسب نیست

گاهی از سر شوخی اسم‌ها یا بیانی دیگر عناوینی بر او خطاب می‌کنید که با تکرار آن، همه او را با آن برچسبی که به او زده‌اید می‌شناسند. اگر عناوین مثبت و با بار معنایی نیکو باشند که بسیار عالی‌ست؛ ولیکن زمانی که این القاب بر گرفته از ویژگی منفی یا مشکلی در فرزندتان باشد بسیار تخریب،کننده شخصیت و باعث از دست دادن اعتماد به نفسش است و حتی این موضوع می‌تواند بسیار آزار دهنده باشد. به نوعی که او این ویژگی منفی یا ناتوانی را باور می‌کند و جزئی از هویت خود به حساب می‌آورد. القاب مثبت به همان میزان که این القاب منفی بر شخصیتش اثر منفی دارد می‌تواند اثر مثبت و مفیدی داشته باشد. این تکرر در القاب نیک اعتماد به نفسش را بالا می‌برد و اگر هم به مدرسه برود و دیگران بر اساس ضعف‌هایش بر او نامی بدهند، در این مسائل قوی‌تر برخورد خواهد کرد و زود باور نمی‌کند که در ادامه سریع اعتماد به نفس را از دست بدهد.

بیشتر بخوانید: هشت روش برای پرورش کودکان مدیر

 

کودک، کودک است نه سرباز

دقت کردید بعضی از والدین به حدی قوانین و محدودیت‌ها برای کودکشان تعیین می‌کنند که کودک خارج از این چارچوب نمی‌داند چه کار باید انجام دهد و مدام منتظر دیکته شدن دستورات والدینش هست. این کودک نه اعتماد به نفس دارد و نه قدرت خلاقیت. اگر همه مسائل طبق خواسته شما باید انجام شود، شما در حال پرورش یک سربازید و نه کودک. باید اجازه بدید در بسیاری از موقعیت‌ها خودش راه حل را پیدا کند و حتی از او بخواهید در رابطه با مشکل پیش آمده، به نظرش چطور می‌توانیم مشکل را برطرف کنیم؛ نه اینکه سرزنش کنید که به فرض چرا به همان شیوه که گوشزد کرده بودید انجام نداده است. این کودک با این شرایط بسیار منزوی می‌شود و ترس از انجام کار به صورت احسن دارد. در سنین بالاتر با مشکلات اساسی رو‌به‌رو خواهد شد، چرا که نیاموخته است چطور خودش از پس مشکلات برآید و مدام دنبال بزرگ‌تری می‌گردد که راهنمایی‌اش کند و به او دستور دهد که چگونه عمل کند. برخی والدین حتی در انتخاب دوست هم او را محدود می‌کنند و خودشان برای او بر اساس ارزش‌هایی که مد نظرشان هست، گزینش انجام می‌دهند. نه آن گونه باشید که از کودک خود بی‌خبر باشید و نه آن که برای آب خوردن هم از شما اجازه بگیرد، تعادل را رعایت کنید.

اعتماد به نفس منفی

اعتماد به نفس با تمام جنبه‌های مثبتی که دارد می‌تواند واجد ویژگی‌های منفی نیز باشد. این ویژگی‌ها زندگی اجتماعی فرزند را دچار اختلال می‌کند و مشکلات دیگری برای او درست می‌کند.

اعتماد به نفس بدون اخلاق‌گرایی

لازم و ضروری است یک نکته هم باید اشاره داشت افزایش بیش از حد اعتماد به نفس در کودک هم مطلوب نیست؛ مخصوصا اگر با بی‌اخلاقی عجین شده باشد. اخیراً والدینی را می‌بینیم که در کل هیچ حد و مرزی برای فرزند خود قائل نیستند و او را در همه مسائل تشویق و حمایت می‌کنند به فرض مثال شاید بارها این صحنه را دیده باشید که کودک یک والدین کودک دیگری را کتک می‌زند و والدینش نیز کار او را ستایش می‌کنند و عنوان حمایتشان جالب‌تر است: «عزیزم، کار خوبی کردی»! اعتماد به نفس کاذب هم آسیب‌های بسیاری در شخصیت کودک و حتی اجتماع ایجاد می‌کند؛ او می‌آموزد همه مسائل با قلدری و نشان دادن قدرت و برتری حل می‌شود و  جالب آن است که این فرزندان در آینده اهل مشورت نیستند و خود را تمام و کمال و بی‌عیب می‌دانند؛ هم چنین پرورش به این شیوه به سرعت به زمانی خواهد رسید که فرزندشان به هیچ وجه قابل کنترل نیست و هر کاری که بخواهد انجام می‌دهد و اجازه نمی‌دهد کسی، حتی والدینش در کارهای بزرگ و حساس او دخالت کنند.

بیشتر بخوانید: چگونه رقابت خواهر برادری را از بین ببریم

 

اعتماد به نفس بدون تلاش

ممکن است فرزند شما دارای کمالاتی مثل هوش و ذکاوت بالا باشد یا اینکه از نظر مالی پشتیبانی‌های خوبی را از طرف شما داشته باشد. حالا اعتماد به نفس بالایی هم دارد. همه‌ این‌ها، این آسیب احتمالی را ایجاد می‌کنند که کودک شما روحیه‌ تلاشگری، چالش‌پذیری و حل مسئله را در خود تقویت نکند. یا بهتر بگوییم شما چنین روحیه‌ای را در او ایجاد نکنید. چنین چیزی نیز بستر آسیب‌های زیادی خواهد شد. او ممکن است در مواجهه با مشکلات، نهایتا آن‌ها را حل کندو مخصوصا اگر در شرایطی گرفتار شود که نه پول و نه ویژگی‌های ژنتیکی به دردش بخورند.

اعتماد به نفس بدون عزت نفس

اعتماد به نفس و عزت نفس دو مفهوم متفاوت هستند که البته به هم نزدیک هستند. لازم است والدین در افزایش این دو در کنار هم، تلاش کنند. کمبود عزت نفس درکنار عزت نفس ممکن است زمینه‌ساز آسیب‌ها و گرفتاری‌های دیگری برای او بشود؛ مخصوصا در سنین بزرگسالی.

بیشتر بخوانید: تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس

سخن آخر درباره اعتماد به نفس در کودک

اعتماد به نفس مثل دیگر مفاهیم می‌تواند منشا تربیتی و آموزشی داشته باشد. پدرو مادر و مدرسه و اطرافیان نقش اساسی در افزایش یا تخریب این موهبت مهم دارند. علاوه بر این، اعتماد به نفس در کودک تنها چیزی نیست که کودک به آن نیاز دارد. پرداختن افراطی و یکجانبه به اعتماد به نفس می‌تواند مشکلات دیگری را به وجود بیاورد و مهارت‌های مورد نیاز یک انسان را در سال‌های پس از کودکی به دست فراموشی بسپارد. بنابراین با نگاهی جامع  فراگیر به فکر افزایش اعتماد به نفس در کودک خود باشید.

پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code