ازدواج خود را پیش‌بینی کنید

آیا نامزد شما اختلال شخصیت دارد؟

همه آنچه تا اینجا برای پیش‌بینی ازدواجتان یاد گرفته‌اید را کنار بگذارید؛ اگر یکی یا هردوی شما، دچار اختلالات شخصیتی باشید، به‌سختی می‌شود گفت ازدواجتان به یک زندگی مشترک قابل‌قبول منتهی می‌شود. یک ازدواج موفق، نتیجه پیوند دو انسان سالم (یا منطقی‌تر بگوییم، نسبتا سالم!) است. اختلالات شخصیتی می‌تواند تاثیر بدی روی ازدواج شما داشته باشد و گاهی به کلی نابودش کند. نکاتی که در این قسمت آمده، به آگاهی بیشتر شما در این مورد کمک می‌کند.

اختلال شخصیت یعنی چه؟

شخصیت ما را افکار، رفتارها و احساسات ما شکل می‌دهند و ما را از دیگران متمایز می‌کنند. اختلال شخصیت زمانی ایجاد می‌شود که این افکار، رفتارها و احساسات از حالت عادی خارج شده، تنش و مشکلاتی برایمان به‌وجود می‌آورد و این حالت ادامه‌دار می‌شود. اختلال شخصیت با بیماری روانی فرق دارد؛ مهم‌ترین فرقی که شما باید از آن آگاه باشید، این است که اختلالات شخصیت، بخشی پایدار از شخصیت فرد هستند و خود فرد نمی‌پذیرد که دچار مشکل است؛ در‌واقع او می‌داند که مشکلاتی در زندگی‌اش دارد، اما این مشکلات را از طرف خودش نمی‌بیند و به گردن دیگران می‌اندازد. سختی کار با اختلالات شخصیتی دقیقا از همین‌جا سرچشمه می‌گیرد، چون لازمه موفقیت درمان‌های روان‌شناختی، ایجاد تعهد درمانی بین مراجع و مشاور است و تا زمانی که فرد این پیمان را نپذیرد، درمانی اتفاق نمی‌افتد.

اختلال شخصیت به‌هیچ‌وجه پدیده عجیب و غریبی نیست. مثل بسیاری از مشکلات روان، افراد مبتلا به اختلال شخصیت، افرادی معمولی مثل من و شما هستند که به زندگی عادی خودشان مشغولند و شاید یک فرد غیرمتخصص متوجه مشکل آن‌ها نشود. فرق آن‌ها با افراد سالم این است که به دلیل وجود این اختلالات، در روابط و کارکردهای اجتماعی‌شان دچار چالش‌های زیادی می‌شوند و عملکرد اجتماعی آن‌ها ضعیف است. یکی از بزرگ‌ترین نشانه‌های افراد مبتلا به اختلال شخصیت این است که اغلب دوست صمیمی ندارند (مگر کسانی که با آن‌ها می‌سازند)، تنش زیادی در روابطشان دارند و نمی‌توانند با دیگران به‌خوبی کنار بیایند.

از کجا بفهمم نامزدم اختلال شخصیت دارد؟

هرگز به‌دنبال پیدا‌کردن ایراد و اشکال در نامزدتان و برچسب‌زدن به او نباشید، اما همیشه نسبت‌به نشانه‌های مشکل در رابطه‌تان هشیار باشید و آن‌ها را جدی بگیرید. این نشانه‌ها می‌تواند به این معنی باشد که نامزدتان دچار مشکل است یا رابطه‌تان، رابطه درستی نیست. ولی در‌همین‌حال، می‌تواند نشانه این باشد که خود شما مشکلی در شخصیتتان دارید! متاسفانه میزان شیوع اختلالات شخصیت بالاست و شاید به‌همین‌دلیل است که این همه ازدواج، به شکست می‌انجامد. گفته می‌شود که از هر ده نفر، سه نفر دچار نوعی اختلال شخصیت هستند؛ این بدان معناست که شما هم به اندازه نامزدتان ممکن است دچار مشکلاتی باشید. (یادتان که هست که گفتیم افراد مبتلا به اختلال، خودشان را سالم می‌دانند!)

برای اینکه بفهمید شما یا نامزدتان دچار اختلال شخصیت هستید یا نه، به رابطه‌تان دقت کنید. اگر به‌نظر می‌رسد حتی در اوقات عادی هم آرامش قبل از طوفان را تجربه می‌کنید و به‌سختی می‌توانید با هم بسازید و اگر احساس می‌کنید هرچه برای رابطه‌تان تلاش می‌کنید، انگار قرار نیست به نتیجه چشمگیری برسید، یک احتمال این است که پای یک اختلال شخصیت در میان باشد. با‌این‌حال، تشخیص این مسئله کار آسانی نیست و حتی خود متخصصین هم گاهی در تشخیص دچار اشتباه می‌شوند؛ بنابراین، اگر به وجود مشکلاتی مشکوک هستید، حتما با مشاوری مورد‌اعتماد و کاربلد مشورت کنید.

چرا توجه به اختلالات شخصیت در ازدواج مهم است؟

چون این اختلالات می‌تواند بخت شما را سیاه کند. ازدواج یعنی ارتباط و همان‌طور که گفته شد، یکی از مشکلات بزرگی که در مورد افراد مبتلا به اختلال شخصیت وجود دارد، این است که آن‌ها در برقراری روابط، به‌ویژه روابط صمیمی ناتوانند. زندگی با کسی که اختلال شخصیت دارد، دشوار است و زمانی که این اختلال حاد باشد، شما هر روز تنش و استرس زیادی را در رابطه‌تان تجربه می‌کنید. شما نمی‌توانید با او صمیمی شوید و رابطه‌ای ناآرام و ناامن در انتظارتان است. در بسیاری از موارد، اختلالات شخصیت به درمان جواب نمی‌دهد. در زندگی با چنین افرادی، شما هرچه برای بهبود رابطه تلاش کنید، انگار دارید آب در هاون می کوبید؛ چون مشکل از درون آن‌ها می‌جوشد و به‌سازی رابطه با آن‌ها از بیرون ممکن است چندان موثر نباشد و این مسئله باعث می‌شود از زندگی خسته شوید. چون افرادی که دچار اختلال شخصیت هستند، از درون مشکل دارند، حتی بسیاری از اوقات در جلسات زوج‌درمانی، وقتی درمان به‌سمت بهتر‌شدن رابطه پیش می‌رود، چون مشکل منشا درونی دارد، دوباره فرد مبتلا به اختلال مشکل جدیدی ایجاد کرده و همه رشته‌ها را پنبه می‌کند.

اگر طرفی که مبتلا به اختلال شخصیت است، خود شما باشید هم همین است؛ شما بدون اینکه دلیلش را بدانید، از رابطه ناراضی هستید و از مشکلات می‌نالید. احساس می‌کنید یک جای کار می‌لنگد و خوب پیش نمی‌رود، اما نمی‌توانید نقش خودتان را در آن ببینید و تشخیص دهید که این افکار یا رفتارهای نادرست شماست که علت بروز بسیاری از مشکلات است و تا زمانی که درمان صورت نگیرد، رابطه شما درست نخواهد شد.

انواع اختلالات شخصیت کدامند؟

بر‌اساس آخرین راهنمای تشخیصی، ده اختلال شخصیتی معرفی شده است که در سه دسته یا شاخه قرار می‌گیرند:

شاخه A: اختلالاتی که باعث می‌شود فرد عجیب و غریب به‌نظر برسد و شامل اختلالات شخصیت پارانویید، اسکیزوئید و اسکیزوتایپال می‌شود.

شاخه B: اختلالاتی که با حالت‌های نمایشی، هیجان و پریشانی نشان داده شده و شامل اختلالات شخصیت ضداجتماعی، مرزی، نمایشی و خودشیفته می‌شود.

شاخه C: اختلالاتی که بیشتر ریشه در اضطراب و ترس دارد و اختلالات شخصیت اجتنابی، وابسته و وسواسی،جبری را در بر‌دارد.

هر کدام از این شاخه‌ها، ویژگی‌های خاص خودشان را دارند و مشکلاتی که در رابطه ایجاد می‌کنند، متفاوت است؛ تشخیص بعضی از آن‌ها آسان‌تر است و بعضی دیگر به‌سختی قابل‌شناسایی هستند. همچنین، بعضی نشانه‌های مربوط به این اختلالات ممکن است در یک بافت فرهنگی خاص، اختلال دانسته شود، اما در بافت فرهنگی دیگری، یک خصیصه عادی به‌شمار بیاید. توضیح این اختلالات خارج از چارچوب این مقاله است، ولی اگر علاقه داشته باشید، می‌توانید با مطالعه کتاب «عشق ویرانگر» از انتشارات رسا، با تاثیر هریک از اختلالات شخصیتی در روابط عاشقانه بیشتر آشنا شوید.

هشدار: اگر دوست دارید درباره این اختلالات جست‌وجو کنید و مطلب بخوانید، اشکالی ندارد، ولی از همین حالا به شما اطمینان می‌دهم که با خواندن علائم احساس خواهید کرد همه اطرافیانتان دچار اختلال هستند؛ حتی خودتان! درحالی‌که این‌طور نیست. همه ما ممکن است بعضی صفات و ویژگی‌های شبیه به نشانه‌های این اختلالات را داشته باشیم، ولی برای تشخیص یک اختلال در یک فرد به بررسی‌های بیشتر و دانش عمیق‌تری نیاز است و بهتر است کار را به کاردان بسپرید، وگرنه تبدیل به کسی می‌شوید که به محض اینکه همسرتان از شما سوالی می‌پرسد، به او برچسب «پارانویید» می‌زنید یا همین‌که به شما ابراز علاقه می‌کند، او را «وابسته» می‌خوانید و این خودش شروع مشکلات رابطه‌ای خواهد بود.

آیا اختلالات شخصیت قابل‌درمان هستند؟

اگر بخواهیم از نگاه آسیب‌شناسی روانی پاسخ بدهیم، نه. اختلالات شخصیت، الگوهای پایداری در شخصیت هستند که اغلب غیرقابل‌درمان دانسته می‌شوند یا درمان آن‌ها بسیار دشوار است. ولی اگر بخواهیم از نگاه روان‌شناسی جدیدتر (روان‌شناسی مثبت‌گرا) به آن نگاه کنیم، راه‌های موثری برای از‌میان‌بردن یا دست‌کم کم‌رنگ‌کردن اختلالات با تکیه بر نقاط قوت و توانمندی‌های شخصیت وجود دارد.

هیچ‌کس نمی‌تواند قابلیت‌های انسان را در اصلاح خود و بهبود مشکلاتش انکار کند. کاری که متخصصین می‌کنند، تشخیص علائم و آگاهی‌دادن به بیمار، کمک به بهبودی او و پیش‌بینی احتمال بهبودی بر‌اساس یافته‌های علمی و تجربیات قبلی است. این پیش‌گویی‌ها به‌هیچ‌وجه دلیل نمی‌شود که آینده شما محکوم به همان سرنوشت باشد. انسان آفریده‌ای شگفت‌انگیز با قابلیت‌های ذهنی فوق‌العاده است و هر لحظه که بخواهد، می‌تواند زندگی و سرنوشت خودش را تغییر دهد.

این را برای شما نمی‌گویم که می‌خواهید با کسی که دچار اختلال شخصیت (یا مشکلات دیگر روان) است، ازدواج کنید! تغییر همیشه از درون شروع می‌شود و شما هر اندازه هم که عاشقانه کسی را دوست داشته باشید، نمی‌توانید معجزه کنید. با اینکه تجربه یک رابطه غنی می‌تواند در بهبود اختلالات شخصیت موثر باشد، ولی وارد‌شدن به زندگی مشترک و تجربه فشارهای ناگزیر زندگی به همان اندازه می‌تواند بر شدت اختلالات بیفزاید. باز هم تاکید می‌کنم که هر درمانی باید پیش از ازدواج صورت بگیرد.

پس از آشنایی با تاثیر اختلالات شخصیتی بر آینده ازدواج، نوبت به بررسی بلوغ‌های شخصیتی می‌رسد. شاید شما یا همسر آینده‌تان هیچ اختلالی نداشته باشید، ولی باز هم نتوانید با هم یک رابطه و زندگی مشترک قابل‌قبول را بسازید. اینجاست که پای بلوغ‌های لازم برای ازدواج به میان می‌آید.

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

پس از کلیک بر روی اشتراک لطفا صندوق ورودی یا بخش اسپم ایمیل خود را چک کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۱۴۴

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code